Επιχειρήσεις

Μικρά Ασία: Μπαίνοντας στο πλοίο της ζωντανής ιστορίας στο Μουσείο Μπενάκη

Κάπου ανάμεσα στις σκηνές του διωγμού, της προσφυγιάς και της μεγάλης πυρκαγιάς άγνωστες πτυχές της ιστορίας έρχονται στο φως της έκθεσης ενώντας με πάνω από 1000 αντικείμενα, κομμάτια του τόπου αυτού και του παρελθόντος που έχουν προσφύγει αλλά και αφομοιωθεί στο παρόν. Ένα ταξίδι ανά τους αιώνες του μικρασιατικού ελληνισμού ξεκινά.

MIKRA-ASIA-1.jpg?mtime=20220914202604#asset:371625

Περιδιαβαίνοντας τις αίθουσες της έκθεσης αντιλαμβανόμαστε ή καλύτερα μας γίνεται σχεδόν απτό το γεγονός ότι ο γοητευτικός και πολυδιάστατος κόσμος της Ανατολής μπορεί να αποκόπηκε βίαια από τον ελληνισμό αλλά εξακολουθεί να τον διατρέχει σε πολυποίκιλες εκφάνσεις του σήμερα.

Και κάπως έτσι, κάπου πίσω από τις πατρογονικές εστίες που εγκαταλείφθηκαν, τον ξεριζωμό ενός πολιτισμού που έλαμπε και τον ασίγαστο πόνο για τις ζωές που χάθηκαν ακούγονται οι γνωστοί σε όλους μας στίχοι των τραγουδιών της Μικράς Ασίας και βρίσκεται το χώμα που κάποιοι μετέφεραν διωγμένοι από τον τόπο τους εμποτίζοντας με αυτό το ελλαδικό χώμα.

100 χρόνια μετά η πρόσμιξη αυτή έχει καλλιεργήσει το δικό μας σήμερα.

Μια συλλογική προσπάθεια για τη συλλογική μνήμη

Δύο μικρά τμήματα από το τέμπλο της Αγίας Φωτεινής στη Σμύρνη, ένας αργαλειός, τα στέφανα του γάμου μέσα στη στεφανοθήκη, ένας παιδικός σταυρός με ματάκι,το αρχιτεκτονικό σχέδιο της νέας Ευαγγελικής Σχολής, οι προσωπογραφίες των Σμυρνιών, τα είδη “ευρωπαϊκής” ενδυμασίας, οι φουρκέτες και τα χτενάκια, τα φιλοτεχνημένα πιάτα από την Κιουτάχεια, το γλυκοδοχείο και η φοντανιέρα, τα κιάλια για το θέατρο και τα βινύλια, ένα κουτί από τα λουκούμια Χατζηγιαννάκη και μια σιγαροθήκη της εταιρείας Missirian από τις Βρυξέλλες που προμηθεύονταν καπνά από τη Σμύρνη.

MIKRA-ASIA-7.jpg?mtime=20220914202722#asset:371627

Αλλά και τούβλα από το Τσεσμέ και το Αιβαλί, τα μεγάλα σιδερένια κλειδιά των σπιτιών, ο ξύλινος έλικας από αναγνωριστικό βομβαρδιστικό στις επιχειρήσεις της Μικράς Ασίας, οι καταγεγραμμένες προφορικές μαρτυρίες, η σημαία του Λιμεναρχείου της Σμύρνης, το χώμα και οι πέτρες από την Καππαδοκία και τη Σμύρνη.

MIKRA-ASIA-6.jpg?mtime=20220914202756#asset:371628

Τα αντικείμενα που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες κατά τον διωγμό, είχαν για τον καθένα την μεγαλύτερη “αξία”, ήταν ό,τι πιο πολύτιμο μπορούσαν να διασώσουν από την καταστροφή.

MIKRA-ASIA-8.jpg?mtime=20220914202645#asset:371626

Το Μουσικό Λαογραφικό Aρχείο, τα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη, τα εκθέματα της Πινακοθήκης Γκίκα, τα τεκμήρια από 88 ιερές μητροπόλεις, μουσεία, αρχεία, φορείς, ιδρύματα, εταιρείες και αθλητικούς συλλόγους καθώς οι θησαυροί από τις προσωπικές συλλογές που εμπιστεύτηκαν στην έκθεση 93 ιδιώτες συνδιαμορφώνουν το ταξίδι στη ζωντανή ιστορία της Μικράς Ασίας.

Το πλοίο επιστρέφει… στο σήμερα

Ο επισκέπτης ξεκινά το ταξίδι στη «λάμψη» του ελληνισμού της Μικράς Ασίας. Από την Ιωνία και τα δυτικά παράλια, προχωρά προς την Καππαδοκία και τις νότιες επαρχίες, συνεχίζει διασχίζοντας τον Πόντο για να επιστρέψει προς δυσμάς, γύρω από την Κωνσταντινούπολη και να καταλήξει στην Ανατολική Θράκη.

Την εποχή ακμής διαδέχονται η περίοδος των διωγμών, του τέλους του Ά Παγκόσμιου Πολέμου και των Συνθηκών, η περίοδος της ελληνικής απόβασης και της μικρασιατικής εκστρατείας, η «καταστροφή»του 1922, καθώς και η Έξοδος των προσφύγων.

23-mikra-asia.jpeg?mtime=20220914182212#asset:371613

Η τελευταία ενότητα της έκθεσης έχει επικεντρωθεί στην εγκατάσταση και την ενσωμάτωση των εκπατρισμένων στην Ελλάδα. Οι ενότητες χωρίζονται σε υπόστεγα και τέντες καταυλισμών ενώ η επίδραση που είχε η παρουσία των προσφύγων σε πολλούς τομείς της ελληνικής κοινωνίας μας μεταφέρει με το ίδιο πλοίο, πίσω στο σήμερα…

3-mikra-asia.jpeg?mtime=20220914182435#asset:371614

Οι ονομασίες των περιοχών, η Νέα Φιλαδέλφεια, το Νέο Ηράκλειο, η Νέα Σμύρνη. Τα πολύχρωμα κεραμικά πιάτα με τα λουλούδια εμπνευσμένα από την κεραμική της Νίκαιας και της Κιουτάχειας και τα χειροποίητα χαλιά. Οι φωτογραφίες των προσφύγων της Αττικής της Μικρασιάτισσας φωτογράφου Nelly’s. Τα μπισκότα Παπαδοπούλου. Ο Απόλλωνας Νέας Σμύρνης και η ΑΕΚ (Αθλητική Ένωσης Κωνσταντινουπόλεως). O Στρατής Μυριβήλης, η Διδώ Σωτηρίου, ο Γιώργος Σεφέρης, ο Ηλίας Βενέζης. Το “Τι σε μέλει εσένανε” και το “Στο’πα και στο ξαναλέω”.

2-mikra-asia.jpeg?mtime=20220914182038#asset:371612

Η έκθεση παρουσιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138. Άνοιξε τις πύλες της για το κοινό την Πέμπτη 15 Σεπτεμβρίου 2022κ αι θα διαρκέσει έως την Κυριακή 12 Φεβρουαρίου 2023.