Μια προσωποποιημένη τιμή ηθικού περιεχομένου δεν μεταποιείται, δεν μεταφέρεται, δεν πωλείται, δεν δανείζεται. Μπορεί να φθάσει να μη γίνεται, απλώς, αποδεκτή. Μέχρις εκεί – και τούτο έχει συμβεί ορισμένες φορές στο παρελθόν με τα Βραβεία Νόμπελ.
Στην εποχή της απόλυτης σύγχυσης, κατάλυσης των αρχών λειτουργίας των θεσμικών κέντρων διεθνούς δικαίου και της κατάργησης των ορίων της εξουσίας και παρέμβασης κάθε ισχυρής δύναμης όπου γης την οποία θα ήθελε να νέμεται, η τιμή που έκανε η Επιτροπή των Βραβείων Νόμπελ μετά από “εμβριθή” μελέτη και αξιολόγηση υποψηφιοτήτων, με την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης στη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, έγινε αντικείμενο ασέβειας από την ίδια και προσβολής του θεσμού.
Ποιά είναι, όμως, η αληθινή αξία ενός Βραβείου; Ο επαγγελματικός μέντοράς μου, από τους θεμελιωτές της ελληνικής ασφαλιστικής βιομηχανίας, ευπατρίδης Αλέξανδρος Ταμπουράς, στα 97 χρόνια του λίγους μήνες πριν φύγει από τη ζωή, όταν τον τιμήσαμε τον Αύγουστο του 2009 από την εταιρεία στην τελευταία δημόσια εμφάνισή του, είχε πει για την έννοια του βραβείου:
«…Πολλές φορές διερωτήθην, τί είναι ένα βραβείο. Είναι κάτι τι το οποίο ξεπερνάει όλα, σχεδόν, τα όρια μιας ρεαλιστικής εξήγησης. Δεν αποτιμάται με τίποτα. Να, λοιπόν, που βρέθηκε ο τρόπος να αμείβουμε ηθικά προσωπικότητες χωρίς την παρέμβαση των αθλίων χρημάτων – γιατί μερικές φορές είναι άθλια τα χρήματα…».
Η συμπαθής για το δημοκρατικό αγώνα στον τόπο της κυρία Ματσάδο, ωστόσο, αν αγνοήσουμε το μεγάλο χρηματικό έπαθλο που έλαβε, το οποίο συνόδευε το μετάλλιο και προφανώς δεν μεταβιβάστηκε, χρησιμοποίησε τον τίτλο ως εργαλείο επιπλέον εξαγοράς της ευμένειας του κυβερνήτη των Ηνωμένων Πολιτειών, που εισέπραξε ασμένως τη μεταβίβαση ως “μια υπέροχη χειρονομία αμοιβαίου σεβασμού”. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτός ο άνθρωπος, είχε προσπαθήσει με απίστευτη καμπάνια επηρεασμού (!) να αποσπάσει ο ίδιος αυτή τη διάκριση από την Επιτροπή.
Θα μπορούσε να σκεφθεί κάποιος ότι το βραβείο στη Ματσάδο αξίζει να ανακληθεί μετά από αυτή τη ντροπιαστική για την Επιτροπή και το κύρος του θεσμού των Βραβείων Νόμπελ, αυθαιρεσία της. Αλλά, όχι: ο Νόμπελ δεν είχε προβλέψει μια τέτοια πιθανότητα, ούτε βέβαια περιλαμβάνεται η ανάκληση ως δυνατότητα στο καταστατικό της Επιτροπής. Το Βραβείο Νόμπελ, δυστυχώς, δεν ανακαλείται.
Σε κάθε περίπτωση, ο Λευκός Οίκος δεν “κρύβει λόγια”. Κυνικά, θα έλεγα, η εκπρόσωπος Κάρολαϊν Λέβιτ, είχε τονίσει πριν από τη συνάντηση Τραμπ – Ματσάδο ότι προς το παρόν προτεραιότητα της Ουάσιγκτον “δεν είναι η άμεση αποκατάσταση της Δημοκρατίας, αλλά η οικονομική ανασυγκρότηση της Βενεζουέλας και η εξασφάλιση πρόσβασης των ΗΠΑ στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της χώρας”.
Μήπως, δοθείσης της ευκαιρίας, να θυμηθούμε και την καθολική περιφρόνηση του Κυβερνήτη των Ηνωμένων Πολιτειών στις συντεταγμένες προσπάθειες της παγκόσμιας κοινότητας για συμφωνία προς την πράσινη μετάβαση και αντιμετώπιση της ανθρωπογενούς κλιματικής κρίσης; Ορυκτός πλούτος και μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, γαρ – και εδώ…
Βεβαίως, ο Μαδούρο δεν αθωώνεται για όσα έχει κάνει στη Βενεζουέλα, αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση. Όμως εκεί τριγύρω, στη Λατινική Αμερική αλλά και παντού, οι χώρες που έχουν -και όχι απαραιτήτως- εσωτερικά ζητήματα και διαθέτουν κάποιον πλούτο ή καλές σχέσεις με το αντίπαλον δέος των Η.Π.Α. στην παγκόσμια διελκυστίνδα του οικονομικού πολέμου, ας είναι έτοιμες να δεχθούν από τον θεματοφύλακα του “δικαίου της ισχύος” που μάθαμε από τον Θουκυδίδη, μια πιθανή δυναμική παρέμβαση ιδίου σεναρίου “αποκατάστασης” διακυβερνητικής και “οικονομικής ανασυγκρότησης”. Οι προειδοποιήσεις έχουν δοθεί, άλλωστε.
Φυσικά, με το αζημίωτο για τον πανίσχυρο και αλαζόνα παίκτη, που αδιαφορεί για τους θεσμικούς μηχανισμούς της παγκόσμιας ισορροπίας και λειτουργίας. Και πόση, σίγουρα, είναι η χαρά και ικανοποίηση των άλλων ισχυρών (Ρωσία και Κίνα μεριά) που “νομιμοποιούνται” πλέον από το παράδειγμα για ανάλογες παρεμβατικές “φιλοφρονήσεις” γεωπολιτικής οικονομίας στο μαλακό τους υπογάστριο και αλλού, όπου υπάρχει υποσχόμενος πλούτος και συμφέρει. Ας έχουν, λοιπόν, έτοιμα και καλογυαλισμένα οι τοπικοί, αδύναμοι διακυβερνήτες -“καλοί και κακοί” – και τα όποια δικά τους βραβεία και εύσημα, για ενδεχόμενη “δωρεά ευγνωμοσύνης”…
(*) Γιάννης Ρούντος: πρεσβευτής καλών ιδεών και πράξεων για τον Πολιτισμό και την Αειφορία.