Το λογοτεχνικό aller-retour ταξίδι ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ιταλία
Εν αναμονή του 38ου Διεθνούς Σαλονιού Βιβλίου του Τορίνο (Salone Internazionale del Libro di Torino) που θα πραγματοποιηθεί από τις 14 έως τις 18 Μαΐου 2026, με την Ελλάδα να είναι φέτος η τιμώμενη χώρα (Paese Ospite d’Onore) προβάλαντος την εκδοτική παραγωγή και τον πολιτισμό της στην Ιταλία, μαθαίνουμε για την πρώτη έκδοση του ΦΙΛΕ – Το Φεστιβάλ Ιταλικής Λογοτεχνίας στην Ελλάδα που θα πραγματοποιηθεί στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών από την Παρασκευή 13 έως την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026.
Ενώ αξίζει να θυμηθούμε ότι η ιταλική λογοτεχνία, απολαμβάνει ολοένα και αυξανόμενο ενδιαφέρον και προσοχή από το ελληνικό αναγνωστικό κοινό, χάρη και στην ώθηση που δημιούργησε η συμμετοχή της Ιταλίας, τον περασμένο Μάιο, ως Τιμώμενης Χώρας στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης.
Μια ιστορία συνεχών ανταλλαγών ή πιο απλά φιλίας
Το ΦΙΛΕ, με το ακρωνύμιο που συνειδητά παραπέμπει στη λέξη φίλος, προωθείται από το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών σε συνεργασία με το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού, το Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, την ένωση Giri di parole, υπό την αιγίδα της Ένωσης Ιταλών Εκδοτών-ΑΙΕ, υπό την αιγίδα του ιταλικού Κέντρου για το βιβλίο και την ανάγνωση-CEPELL και με την ενεργό συμμετοχή των εκδοτικών οίκων Διόπτρα, Κέλευθος, Πατάκη και Utopia, στοχεύει να αναδείξει την ποικιλομορφία και τον πλούτο της σύγχρονης ιταλικής λογοτεχνίας και να τιμήσει τον βαθύ της δεσμό με την κλασικότητα και την εδραιωμένη ουμανιστική παράδοση, την κοινή μεσογειακή ταυτότητα και τις συγγενικές οπτικές του παρόντος.
Στην Αθήνα θα εκπροσωπήσουν τη σύγχρονη ιταλική λογοτεχνία, σε διαφορετικά είδη οι Niccolò Ammaniti, Pierdomenico Baccalario, MartaBarone, Matteo B. Bianchi, Donato Carrisi, Paolo Giordano, Antonella Lattanzi, Melania Mazzucco και Carlo Vecce. Τις συναντήσεις θα πλαισιώσουν συγγραφείς, μεταφραστές, δημοσιογράφοι, ακαδημαϊκοί και εκπρόσωποι του ελληνικού θεσμικού και πολιτιστικού κόσμου: οι Περικλής Δημητρολόπουλος, Δήμητρα Δότση, Νάσος Ηλιόπουλος, Μαρία Ηλιού, Ελένη Κορόβηλα, Δημήτρης Μαμαλούκας, Αμάντα Μιχαλοπούλου, Κώστας Μοστράτος και Ιωάννης Τσόλκας.
Σχετικά με το Πρόγραμμα του ΦΙΛΕ
Το ΦΙΛΕ σύμφωνα με τις πληροφοριες που λάβαμε από τους διοργανατές του, περιλαμβάνει μια σειρά εκδηλώσεων που θα πραγματοποιηθούν από τις 13 έως τις 15 Φεβρουαρίου στους χώρους του Ιταλικού Mορφωτικού Ινστιτούτου Αθηνών.
ΦΙΛΕ://συναντήσεις, ενότητα αφιερωμένη στον άμεσο διάλογο μεταξύ Ιταλών και Ελλήνων συγγραφέων που μοιράζονται έναν κοινό ορίζοντα ιστορίας, ευαισθησίας και γλώσσας,
ΦΙΛΕ://νέεςελληνικές κυκλοφορίες, τον χώρο παρουσίασης των νέων ιταλικών εκδόσεων που μόλις κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα
ΦΙΛΕ://επιστροφές, με πρωταγωνιστές ιταλικά βιβλία, κλασικά και σύγχρονα, που έχουν ήδη μεταφραστεί και εκδοθεί στην Ελλάδα, τα οποία συνεχίζουν να συνομιλούν με τους Έλληνες αναγνώστες μέσα από νέα κλειδιά ανάγνωσης
ΦΙΛΕ://οπτικές, ενότητα αφιερωμένη σε συναντήσεις που υπερβαίνουν τα όρια της πεζογραφίας και ανοίγονται στον διάλογο με άλλες μορφές γνώσης και φαντασίας, όπως η επιστήμη, η φιλοσοφία, ο κινηματογράφος και οι εικαστικές τέχνες και
ΦΙΛΕ://εργαστήριο, που ανοίγει τη συμμετοχική και εργαστηριακή διάσταση του φεστιβάλ, εμπλέκοντας ενεργά το κοινό.
Στα highlights του Φεστιβάλ ανήκουν η εναρκτήρια ομιλία του Paolo Giordano και εκείνη που κλείνει το ΦΙΛΕ του Niccolò Ammaniti, δύο μεγάλων μετρ της σύγχρονης αφήγησης. Η εναρκτήρια ομιλία του Paolo Giordano (Παρασκευή 13, ώρα 18.30), σε διάλογο με τον διευθυντή της εφημερίδας Το Βήμα Περικλή Δημητρολόπουλο, θα οδηγήσει το κοινό μέσα από το μυθιστόρημά του Τασμανία (εκδ. Πατάκη, 2025) και Μέσα στη ρήξη που προκαλεί την ανησυχία του παρόντος, σε έναν στοχασμό πάνω στην ευθραυστότητα της σύγχρονης εποχής και τη δυνατότητα να μην σταματήσουμε να κατανοούμε και να ελπίζουμε.
Ο Niccolò Ammanitiθα είναι πρωταγωνιστής (Κυριακή 15, ώρα 18.30, ΦΙΛΕ://νέες ελληνικές κυκλοφορίες) της συνάντησης Μέσα και έξω από εμάς. Ο αθέατος βίος, ο οικουμενικός. Σε διάλογο με τον δημοσιογράφο Κωνσταντίνο Μοστράτο, θα μιλήσει για τη γένεση και το νόημα του μυθιστορήματός του La vita intima (εκδ. Einaudi, 2023, που μόλις κυκλοφόρησε στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Utopia με τον τίτλο Αθέατος βίος, 2026), ενός έργου που μιλά για την ταυτότητα, την επιθυμία και τον έλεγχο, μετατρέποντας με εντυπωσιακή ικανότητα την εσωτερική ιστορία σε καθολική αφήγηση.
Ενώ μια αμιγώς γυναικεία συνάντηση, θα παρουσιάσει η μεταφράστρια λογοτεχνίας Δήμητρα Δότση, που φέρνει σε διάλογο την Ιταλίδα συγγραφέα Melania Mazzucco, σημείο αναφοράς της σύγχρονης ιταλικής λογοτεχνικής σκηνής, με τις Ελληνίδες δημιουργούς Μαρία Ηλιού και Αμάντα Μιχαλοπούλου (Σάββατο 14, ώρα 18.30, ΦΙΛΕ:// συναντήσεις). Στο πλαίσιο της συνάντησης Εξιστορώντας τις γυναίκες, επαναπροσδιορίζοντας τον κόσμο θα διερευνήσουν τις έννοιες του φεμινισμού σήμερα και θα χαρτογραφήσουν τη γυναικεία επιθυμία που καλεί σε μια επανεγγραφή του παρόντος μέσα από το βλέμμα και τα λόγια των γυναικών.
Το πρόγραμμα επιμελούνται το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών και η εταιρεία Giri di parole και τη βιβλιοθήκη διαχειρίζεται το Polyglott Bookstore.