Τραπεζικός τομέας: Συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό καταγγελιών
Ο τραπεζικός κλάδος συνεχίζει να αποτελεί την κύρια πηγή προβλημάτων για τους καταναλωτές, συγκεντρώνοντας το μεγαλύτερο ποσοστό καταγγελιών. Ακολουθούν οι καταγγελίες για προϊόντα και υπηρεσίες, οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, οι τουριστικές υπηρεσίες και οι τηλεπικοινωνίες. Μικρότερο αριθμό παραπόνων συγκεντρώνουν οι τομείς των ακινήτων, των ασφαλιστηρίων συμβολαίων, των ηλεκτρονικών συναλλαγών, των τροφίμων και της εκπαίδευσης.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει ότι οι καταναλωτές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες στην καθημερινή τους επαφή με την αγορά, ενώ η ανάγκη για αυξημένη διαφάνεια και προστασία παραμένει επιτακτική.
Κόκκινα δάνεια και ρύθμιση οφειλών συνεχίζουν να αποτελούν προβλήματα
Η οικονομική πίεση των νοικοκυριών δεν περιορίζεται μόνο στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. Η διαχείριση οφειλών και η εύρεση βιώσιμων λύσεων παραμένουν κρίσιμα ζητήματα. Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδος, οι καταναλωτές που προσέφυγαν για υποστήριξη αφορούσαν συνολικές οφειλές άνω των 24 εκατομμυρίων ευρώ, με σημαντικό μέρος των ποσών να έχει ρυθμιστεί και ένα μέρος να έχει διαγραφεί. Παρά ταύτα, η καθημερινότητα χιλιάδων οικογενειών συνεχίζει να επηρεάζεται από τις δυσλειτουργίες των χρηματοοικονομικών διαδικασιών.
Η στεγαστική κρίση ως κοινωνικό ζήτημα
Ένα ακόμα σοβαρό πρόβλημα που προκαλεί… πονοκέφαλο στους καταναλωτές δεν είναι άλλο από τη στεγαστική κρίση, που δε μοιάζει να υποχωρεί. Η αύξηση των ενοικίων και η περιορισμένη διαθεσιμότητα προσιτών κατοικιών δημιουργούν ασφυκτικό περιβάλλον για εργαζόμενους, νέους και οικογένειες. Η ανάπτυξη μακροχρόνιων μισθώσεων, η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων και η ενίσχυση προσιτών κατοικιών αποτελούν κρίσιμα μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Όπως τονίζεται σε ανάλυση της Ierax, «η αγορά χαρακτηρίζεται από υψηλή ιδιοκτησία, αλλά όχι από χαμηλή στεγαστική ανησυχία. Παρότι μεγάλο μέρος του πληθυσμού διαθέτει κύρια κατοικία (πολλές φορές εξοφλημένη), σημαντικό ποσοστό δηλώνει ότι η στεγαστική κατάσταση επηρεάζει ουσιαστικά τα μελλοντικά του σχέδια και ότι ενδέχεται να χρειαστεί αλλαγή κατοικίας τα επόμενα χρόνια, κυρίως για οικονομικούς λόγους ή ανάγκη μεγαλύτερου χώρου». Όπως γίνεται αντιληπτό, η ανάγκη κρατικής παρέμβασης αξιολογείται ως ιδιαίτερα επείγουσα, κάτι που υποδηλώνει ότι οι πολιτικές στέγασης αποτελούν σε κάθε περίπτωση ζήτημα υψηλής κοινωνικής προτεραιότητας.
Εδώ, η ΕΚΕΕ έρχεται να προτείνει, μεταξύ άλλων, την αξιοποίηση μεγάλων αστικών διαμερισμάτων. Μια ειδική κατηγορία ακινήτων είναι τα μεγάλα αστικά ακίνητα των δεκαετιών ’50 και ’60 στις μεγάλες πόλεις, τα οποία είναι κενά λόγω της φυσικής απομείωσης του πληθυσμού και της εγκατάλειψής τους υπέρ των προαστίων από τους κληρονόμους.
Τα ακίνητα αυτά μπορούν και πρέπει να αξιοποιηθούν μέσω συγκατοίκησης από ειδικές ομάδες ενοικιαστών, όπως είναι, για παράδειγμα, τα άτομα τρίτης ηλικίας, οι σπουδαστές και
οι φοιτητές αλλά και οι δημόσιοι και δημοτικοί υπάλληλοι, προσωρινής διαμονής
Ένας από τους λόγους της ελλιπούς προσφοράς μακροχρόνιων μισθώσεων –τουλάχιστον τριών ετών– είναι η επικερδέστερη βραχυχρόνια μίσθωση των κατοικιών (airbnb) ιδιαίτερα στις περιοχές υψηλής τουριστικής επισκεψιμότητας.
Οι δυσμενείς επιπτώσεις της κερδοσκοπικής προτίμησης των περισσότερων ιδιοκτητών ακινήτων αυτών των περιοχών στον κοινωνικό βιότοπο είναι προφανείς.
Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, αυτή η μάστιγα
Η καθημερινή ζωή των καταναλωτών επηρεάζεται και από παραπλανητικές ή αθέμιτες πρακτικές στην αγορά. Τιμές που δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική αξία προϊόντων και υπηρεσιών, δυσανάγνωστοι όροι συμβάσεων και καταχρηστικές χρεώσεις δημιουργούν ένα κλίμα ανασφάλειας. Οι καταναλωτές χρειάζονται σαφείς πληροφορίες και προστασία ώστε να μπορούν να κάνουν ορθολογικές επιλογές και να αποφύγουν οικονομικές απώλειες. Χωρίς την κατάλληλη καθοδήγηση, συχνά είναι αναπόφευκτο το καταναλωτικό κοινό να πέσει θύμα αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, και απ’ ό,τι φαίνεται υπάρχει ακόμη απόσταση να διανυθεί προκειμένου να μειωθεί σημαντικά το φαινόμενο κι έτσι οι πολίτες να μη χάνουν πολύτιμο χρόνο και χρήματα.
Η φετινή εικόνα της αγοράς δείχνει ότι η στήριξη του καταναλωτή δεν –πρέπει να– είναι πολυτέλεια
Η προστασία του καταναλωτή δεν αποτελεί απλά τυπική υποχρέωση, και αυτό γίνεται όλο και περισσότερο σαφές κάθε χρόνο. Στην ουσία, απαιτείται ενεργή παρέμβαση για τη διασφάλιση διαφάνειας, δίκαιου ανταγωνισμού και ισορροπημένου καταναλωτικού περιβάλλοντος. Η φετινή εικόνα της αγοράς δείχνει ότι η στήριξη του καταναλωτή δεν είναι πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση για μια υγιή και σταθερή οικονομία. Η πρόσφατη έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ αποκάλυψε ότι οι Έλληνες είναι οι πιο αισιόδοξοι καταναλωτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για πόσο όμως θα εξακολουθεί να ισχύει αυτό όταν οι συνθήκες στη χώρα δεν επιτρέπουν ένα υγιές καταναλωτικό κλίμα;
Πάντως, οι αρνητικές εκτιμήσεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους κατά τους προηγούμενους 12 μήνες περιορίστηκαν ήπια στις -47,7 (από -49,0) μονάδες. Το 65% των νοικοκυριών εκτίμησε ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ το 2% θεωρεί πως επήλθε μικρή βελτίωση. Προκειμένου η αισιοδοξία των καταναλωτών να μην… εξατμιστεί, χρειάζεται να φέρουμε στο μυαλό μας την έκκληση του Κένεντι στο αμερικάνικο κογκρέσο, το μακρινό 1962, σύμφωνα με την οποία ο καταναλωτής είναι η μόνη σημαίνουσα οικονομική μονάδα, η οποία δεν είναι αποτελεσματικά οργανωμένη και της οποίας οι απόψεις δεν ακούγονται. Μπορεί κάτι τέτοιο να φαντάζει πλέον πεπαλαιωμένο, ωστόσο, δεκαετίες μετά, οι δηλώσεις αυτές δυστυχώς παραμένουν επίκαιρες, όπως υπενθυμίζει η ΕΕΚΕ.
Για περισσότερες πληροφορίες δείτε τη Στατιστική Ανάλυση Καταναλωτικών Καταγγελιών 2025 εδώ.
Τις προτάσεις της ΕΕΚΕ για την αντιμετώπιση της Στεγαστικής κρίσης μπορείτε αναλυτικά να βρείτε εδώ.