.png)
Με το άρθρο 36 του νομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή προβλέπεται η έκδοση Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης (Φ.Δ.Α.), από τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), κατόπιν υποβολής σχετικής αίτησης στη Φορολογική Διοίκηση, από φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, με την καταβολή παράβολου.
Με το άρθρο 39 παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση έκδοσης κανονιστικής διοικητικής πράξης, για τον καθορισμό κάθε αναγκαίας λεπτομέρειας σχετικά με την εφαρμογή της προαναφερόμενης ρύθμισης.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση:
H έκδοση εκ των προτέρων φορολογικών απαντήσεων, οι οποίες διευκολύνουν τη συνεπή και διαφανή εφαρμογή του δικαίου, αποτελεί κοινή πρακτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με την αξιολογούμενη ρύθμιση εισάγεται και στην ελληνική νομοθεσία, κατά το πρότυπο νομοθεσίας άλλων κρατών μελών (όπως η Γαλλία, η Ολλανδία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο) ο θεσμός των εκ των προτέρων φορολογικών απαντήσεων (advance tax rulings στην αγγλική γλώσσα, rescrit fiscal στη γαλλική).
Πρόκειται ουσιαστικά για μια μη εκτελεστή πράξη (για εγκύκλιο, ουσιαστικά, της Φορολογικής Διοίκησης απευθυνόμενη σε συγκεκριμένο φορολογούμενο που υπέβαλε το αίτημα). Με αυτήν περιγράφεται η θέση της Φορολογικής Διοίκησης ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας σε σχέση με πραγματικά περιστατικά τα οποία δεν έχουν λάβει ακόμα χώρα (εξ ού και «εκ των προτέρων» (advance) φορολογική απάντηση) που τίθενται υπόψη της και αφορούν συγκεκριμένο φορολογούμενο.
Η διαμόρφωση της θέσης της Φορολογικής Διοίκησης γίνεται αποκλειστικά και μόνο εντός του πλαισίου της ισχύουσας νομοθεσίας, των εγκυκλίων και αποφάσεων που έχουν εκδοθεί από τη Φορολογική Διοίκηση, και της παγιωμένης νομολογίας των ανωτάτων δικαστηρίων.
O όρος «φορολογική απάντηση» επελέγη προκειμένου να μην προκληθεί σύγχυση ως προς τη φύση της και προς τούτο διευκρινίζεται ότι αυτός αποδίδει την ενωσιακή πρακτική του όρου «advance tax ruling» και τον μη εκτελεστό χαρακτήρα της Φ.Δ.Α..
Με την αξιολογούμενη ρύθμιση οι εκ των προτέρων φορολογικές απαντήσεις προβλέπονται ως δεσμευτικές για τη Φορολογική Διοίκηση (όπως προβλέπεται και για τις εγκυκλίους, με βάση το ισχύον άρθρο 9 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας) αλλά δεν είναι δεσμευτικές για τον φορολογούμενο.
Με βάση τα παραπάνω (μη εκτελεστός χαρακτήρας, μη δεσμευτικός για τον φορολογούμενο) οι φορολογικές απαντήσεις δεν μπορούν να προσβληθούν από τον φορολογούμενο είτε με διοικητική προσφυγή ή με οποιοδήποτε ένδικο βοήθημα (ακριβώς όπως και οι γενικές εγκύκλιοι). Αν ο φορολογούμενος διαφωνεί με τη θέση της Φορολογικής Διοίκησης, δεν θα την ακολουθήσει.
Η Φορολογική Διοίκηση ωστόσο θα δεσμεύεται από τη θέση που έλαβε, ακόμα και αν ο φορολογούμενος επιλέξει να μην την ακολουθήσει.
Η ισχύς της Φ.Δ.Α. τελεί υπό την προϋπόθεση διατήρησης των εξετασθέντων περιστατικών και της νομοθεσίας επί των οποίων αυτή εκδόθηκε. Ειδικότερα, η αναφορά στη «μεταβολή της νομοθεσίας» δεν καταλαμβάνει οποιαδήποτε τυπική ή μη ουσιώδη τροποποίηση, αλλά μόνο εκείνες τις μεταβολές που είναι κρίσιμες για τη διαμόρφωση της ερμηνείας ως προς το εξεταζόμενο ζήτημα. Σε περίπτωση που η Φ.Δ.Α. παύσει να ισχύει για τους προβλεπόμενους στην παρ. 5 του άρθρου λόγους, η δήλωση του φορολογουμένου που έλαβε τη Φ.Δ.Α. και την ακολούθησε δεν θεωρείται ανακριβής ούτε ότι έχει παραλειφθεί για όσο χρονικό διάστημα η Φ.Δ.Α. ήταν σε ισχύ.
Τέλος, προς τον σκοπό της ενίσχυσης της διαφάνειας, πέρα από την υποχρέωση ανταλλαγής των εν λόγω εκ των προτέρων φορολογικών απαντήσεων στο πλαίσιο των υποχρεώσεων της Ελλάδας από την ενωσιακή και διεθνή νομοθεσία περί ανταλλαγής πληροφοριών, προβλέπεται και η δημοσιοποίηση αυτών (ανωνυμοποιημένων ή ψευδωνυμοποιημένων).
Το σχετικό άρθρο του νομοσχεδίου :
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
Άρθρο 36
Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις – Προσθήκη άρθρου 9Α στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας
Στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58), προστίθεται άρθρο 9Α ως εξής:
«Άρθρο 9Α Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις
1. Φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα δύναται να υποβάλει αίτηση με την καταβολή του ελάχιστου παράβολου σύμφωνα με την παρ. 6, στη Φορολογική Διοίκηση για την έκδοση Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης (Φ.Δ.Α.) από τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
2. Με τη Φ.Δ.Α. η Φορολογική Διοίκηση προβαίνει σε εκ των προτέρων ερμηνεία της ισχύουσας νομοθεσίας επί φορολογικών και τελωνειακών ζητημάτων που ανακύπτουν με βάση συγκεκριμένα και επαρκώς καθορισμένα από τον αιτούντα περιστατικά, τα οποία δεν έχουν ακόμα πραγματοποιηθεί. Προϋπόθεση για την έκδοση Φ.Δ.Α. αποτελεί να υφίσταται ζήτημα ερμηνείας των εφαρμοστέων διατάξεων.
3. Από το πεδίο εφαρμογής της Φ.Δ.Α. εξαιρούνται ζητήματα που αφορούν: α) κάθε θέμα σχετικό με την προέγκριση μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης κατά το άρθρο 26, β) την εφαρμογή αλλοδαπού δικαίου στην Ελλάδα, καθώς και γ) ζητήματα που σχετίζονται με υποθέσεις του αιτούντος και για τα οποία, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης Φ.Δ.Α., έχει ασκηθεί ενδικοφανής προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Α.Α.Δ.Ε. ή οποιοδήποτε ένδικο βοήθημα.
4. Εφόσον η Φορολογική Διοίκηση προβεί στην έκδοση Φ.Δ.Α., αυτή εκδίδεται εντός προθεσμίας εκατόν πενήντα (150) ημερών από την παραλαβή της πλήρους αίτησης, των δικαιολογητικών και την καταβολή του συνολικού παράβολου, σύμφωνα με την παρ. 6, άλλως ο αϊτών ενημερώνεται εγγράφως για την απόρριψη της αίτησης εντός της ίδιας προθεσμίας. Ο αϊτών δύναται να αιτηθεί την έκδοση Φ.Δ.Α. κατά προτεραιότητα, υποβάλλοντας αίτημα επίσπευσης.
5. Η Φ.Δ.Α. ισχύει για όσο χρονικό διάστημα: α) παραμένουν αμετάβλητα τα εξετασθέντα περιστατικά και η νομοθεσία επί των οποίων εκδόθηκε, β) δεν υπάρχει διαφορετική ερμηνεία από ανώτατο δικαστήριο ως προς το εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο και γ) τηρούνται οι τυχόν όροι και οι προϋποθέσεις που περιλαμβάνονται σε αυτή. Για όσο χρονικό διάστημα ισχύει η Φ.Δ.Α. σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, αυτή είναι δεσμευτική για τη Φορολογική Διοίκηση.
6. Αν ο φορολογούμενος ακολούθησε Φ.Δ.Α. σε ισχύ αναφορικά με τη φορολογική του υποχρέωση, η δήλωσή του δεν θεωρείται ανακριβής ή δεν θεωρείται ότι παρέλειψε να υποβάλει δήλωση κατά περίπτωση.
7. Για το παραδεκτό υποβολής της αίτησης καταβάλλεται το ελάχιστο παράβολο των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Το ύψος του συνολικού παράβολου ορίζεται σε ποσό από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως την πολυπλοκότητα του ερμηνευτικού ζητήματος, τη σώρευση ζητημάτων, τη νομική μορφή και το μέγεθος της επιχείρησης του αιτούντος, καθώς και την τυχόν υποβολή αιτήματος επίσπευσης εκ μέρους του αιτούντος.
8. Αν εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου της παρ. 4, η αίτηση απορριφθεί, το ποσό του παράβολου που υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ επιστρέφεται στον αιτούντα.
9. Οι Φ.Δ.Α. δημοσιεύονται στον ιστότοπο της Α.Α.Δ.Ε. ανωνυμοποιημένες ή ψευδωνυμοποιημένες. Ο αϊτών έχει δικαίωμα να ζητήσει να μην δημοσιευθούν πληροφορίες που αφορούν εμπορικά, επιχειρηματικά, βιομηχανικά ή επαγγελματικά μυστικά ή εμπορική διαδικασία.».