Μια θάλασσα μπορεί ένιοτε να δίνει την αίσθηση ότι χωρίζει λαούς, μα στο βάθος του χρόνου, του τόπου και της ανθρώπινης ουσίας δεν μπορεί παρά να ενώνει. Περπατώντας ανάμεσα σε γλυπτά αριστουργήματα δημιουργημένα συχνά από μάρμαρο της Πάρου ή της Θάσου ταξιδεμένα από κορυφαία Μουσεία της Ιταλίας, ο ατέρμονος πολιτιστικός διάλογος των δύο χωρών και κατ’ επέκταση της Μεσογείου ζωντανεύει μέσα από λαξευμένες μορφές.
Πρόκειται για μια έκθεση-έμπνευση που επιμελήθηκαν η Διευθύντρια της Διεύθυνσης Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (DiVa) της Ιταλίας Δρ Alfonsina Russo και ο Γενικός Διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης, Καθηγητής Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, με τους Roberta Alteri και Alessio De Cristofaro, η οποία ξεδιπλώνει έναν αδιάκοπο στον χρόνο και άκρως δημιουργικό διάλογο που εκτείνεται σε σχεδόν τρεις χιλιετίες.
Το πολιτιστικό αυτό αφιέρωμα αναδεικνύει πώς η ελληνική καλλιτεχνική δημιουργία ταξίδεψε, μεταμορφώθηκε, επανερμηνεύτηκε και ενσωματώθηκε στην ιταλική χερσόνησο, αποτελώντας διαχρονική πηγή έμπνευσης από την αρχαιότητα μέχρι και τον 20ό αιώνα και κοινή πολιτιστική παρακαταθήκη.
Η έκθεση δίνει μορφή και συνέχεια στην περίφημη ρήση του Οράτιου, “Graecia capta ferum victorem cepit ”, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα, αν και κατακτημένη, κατάφερε τελικά να κατακτήσει μέσω της ομορφιάς και της γοητείας των τεχνών, της φιλοσοφίας και της παιδείας της.
Μα πολύ περισσότερο υπενθυμίζει ότι οι δεσμοί Ελλάδας και Ιταλίας δεν περιορίζονται στη γειτνίαση ή στις ιστορικές συγκυρίες, αλλά εδράζονται σε μια κοινή πολιτισμική κληρονομιά, η οποία εξακολουθεί να διέπει την ταυτότητα όχι μόνο των δύο λαών, αλλά ολόκληρης της Μεσογείου.
Η κληρονομιά του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού ως θεμέλιο της Ευρώπης
Αυτή η καταλυτική επιρροή ξεκίνησε ήδη από τις πρώτες επαφές των Ελλήνων αποίκων και εμπόρων με τους λαούς της Ιταλικής Χερσονήσου, όπως οι Ετρούσκοι και οι Λατίνοι, και αναπτύχθηκε δυναμικά στη Σικελία. Το κοινό αυτό υπόβαθρο βασίστηκε σε ένα βαθιά ανθρωποκεντρικό όραμα που ενσωματώθηκε πλήρως στον ρωμαϊκό κόσμο, θέτοντας τις βάσεις για αυτό που σήμερα αναγνωρίζουμε ως δυτικό πολιτισμό.
Στις αίθουσες του Μουσείου Ακρόπολης φιλοξενούνται συνολικά τριάντα οκτώ κεραμικά, χάλκινα και μαρμάρινα έργα, τα οποία προέρχονται από είκοσι δύο κορυφαία ιταλικά μουσεία μεταξύ άλλων το Αρχαιολογικό Μουσείο της Ρώμης, της Νάπολης και της Σικελίας και σπάνια βγαίνουν εκτός των συνόρων τους.
Ο γόνιμος δημιουργικός διάλογος Ελλάδας- Ιταλίας στο χρόνο
Η έκθεση είναι διαρθρωμένη σε επτά ξεχωριστές ενότητες που καθοδηγούν τον επισκέπτη μέσα από ένα νοητό χρονολόγιο.
Το ταξίδι ξεκινά με τους Έλληνες εμπόρους και τους Ετρουσκο-ιταλούς αριστοκράτες, συνεχίζει με τους δημιουργούς της Μagna Grecia και τα μυστικά που μετέφερε η θάλασσα, και προχωρά στην Ελλάδα των Ρωμαίων την υιοθέτηση και την γόνιμη επαναδημιουργία των ελληνικών τρόπων και αξιών. Η διαδρομή ολοκληρώνεται με εκθέματα από πιο σύγχρονες εποχες και τα βλέμματα δημιουργών όπως ο Canova, ο Savinio και ο de Chirico.
Η έκθεση, που χρηματοδοτείται από το Ταμείο για την Προώθηση της Ιταλικής Γλώσσας και Πολιτισμού στο εξωτερικό, διαθέτει και μια ανυψωμένη στον χώρο ενότητα που μοιάζει με μια «θάλασσα από γλυπτά και φως» που ταξιδεύει ως αντίδωρο στον τόπο όπου γεννήθηκαν οι αρχικές ιδέες.
Η έκθεση είναι προσβάσιμη στο κοινό με ελεύθερη είσοδο κατά τις ώρες λειτουργίας του Μουσείου Ακρόπολης, προσφέροντας παράλληλα και εβδομαδιαίες ξεναγήσεις για όσους επιθυμούν να εμβαθύνουν στα μυστικά αυτής της μακράς πολιτισμικής συγγένειας.