Δημοσιεύθηκε η ετήσια έκθεση φορολογίας 2026 (Annual Report on Taxation 2026) της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης (DG TAXUD) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η έκθεση, που ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2026, αποτυπώνει τις εξελίξεις στα φορολογικά έσοδα και τις φορολογικές πολιτικές των κρατών μελών, με στοιχεία εσόδων έως το 2024 και μεταρρυθμίσεις που δηλώθηκαν για τα έτη 2025-2026. Η Ελλάδα εμφανίζεται σε σειρά κρίσιμων σημείων της έκθεσης — μεταξύ άλλων με τον υψηλότερο έμμεσο φορολογικό συντελεστή (ITR) επί της εργασίας σε ολόκληρη την ΕΕ (44,8%), τα υψηλότερα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους ως ποσοστό του ΑΕΠ (3,8%), τη μεγαλύτερη αύξηση του μεριδίου του ΦΠΑ στο φορολογικό μείγμα από το 2014 (+3,1 μονάδες) και το τρίτο υψηλότερο ποσοστό χρήσης επαγγελματικής βοήθειας για την υποβολή δηλώσεων (18%). Ειδική μνεία γίνεται στις ελληνικές μεταρρυθμίσεις του Ταμείου Ανάκαμψης: την επέκταση του myDATA στις δηλώσεις φόρου εισοδήματος και τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας με την ψηφιακή συναλλαγή που αντικατέστησε το χαρτόσημο. Παρατίθενται αυτούσια τα σχετικά αποσπάσματα της έκθεσης.
Δείκτης ITR (Implicit Tax Rate). Ο δείκτης ITR για την εργασία μετρά τη συνολική φορολογική επιβάρυνση επί όλων των εισοδημάτων από μισθωτή εργασία. Αυτό επιτυγχάνεται διαιρώντας τα έσοδα από φόρους και κοινωνικές εισφορές επί των εισοδημάτων από μισθωτή εργασία με τη συνολική αμοιβή των εργαζομένων (συμπεριλαμβανομένων των φόρων επί των μισθών).
Για παράδειγμα από κάθε 100 € που κοστίζει συνολικά η μισθωτή εργασία στην οικονομία, πόσα καταλήγουν στο κράτος ως φόρος εισοδήματος επί μισθών + εισφορές εργαζομένου + εισφορές εργοδότη + τυχόν φόροι μισθοδοσίας.
Α. Τα κύρια ευρήματα της έκθεσης
Σύμφωνα με την έκθεση, τα φορολογικά έσοδα στην ΕΕ συνέχισαν την ανοδική τους πορεία το 2024, με κινητήρια δύναμη τους φόρους επί της εργασίας:
Απόσπασμα από την έκθεση«Τα φορολογικά έσοδα (συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εισφορών) στην ΕΕ αυξήθηκαν στο 39,4% του ΑΕΠ το 2024, με αύξηση σε 22 κράτη μέλη. Μετά από μια περίοδο αστάθειας μεταξύ 2020 και 2023, ο δείκτης φόρων προς ΑΕΠ της ΕΕ αυξήθηκε κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες (pp) το 2024, ωθούμενος από τα υψηλότερα έσοδα από τους φόρους εργασίας. […] Εξετάζοντας τους διάφορους τύπους φόρων, το 2024 οι φόροι εισοδήματος φυσικών προσώπων (PIT) και οι κοινωνικές εισφορές (SC) κατέγραψαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις σε όρους ΑΕΠ. Ο λόγος φόρων προς το ΑΕΠ κυμάνθηκε από 21,7% στην Ιρλανδία έως 45,2% στη Δανία.»Annual Report on Taxation 2026, Executive Summary
Σε ό,τι αφορά τις μακροοικονομικές προοπτικές, η έκθεση προβλέπει επιβράδυνση της ανάπτυξης λόγω του νέου ενεργειακού σοκ από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή: μετά από ανάπτυξη 1,5% στην ΕΕ το 2025, η εαρινή πρόβλεψη 2026 της Επιτροπής δίνει ρυθμό 1,1% το 2026 και 1,4% το 2027, με τον πληθωρισμό στο 3,1% το 2026. Ο δείκτης φορολογικών εσόδων προς ΑΕΠ αναμένεται, όπως αναφέρεται, να «αυξηθεί ελαφρώς, φθάνοντας το 40,1% το 2026, πριν σταθεροποιηθεί σε γενικές γραμμές στη συνέχεια».
Φορολογική συμμόρφωση
και στάση των πολιτών απέναντι στη φοροδιαφυγή:
Απόσπασμα από την έκθεση«Ο ρόλος της ΕΕ στην καταπολέμηση της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής τυγχάνει ισχυρής υποστήριξης από τους πολίτες, οι οποίοι τον θεωρούν ως την σημαντικότερη φορολογική προτεραιότητα της Ένωσης. […] Περίπου το 54% των ερωτηθέντων ανέφερε ότι η δράση αυτή θα πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα. Άλλες δράσεις προτεραιότητας αναφέρονται λιγότερο συχνά, όπως η πρόληψη της διπλής φορολογίας μεταξύ των χωρών της ΕΕ (26%) και η επίλυση φορολογικών διαφορών μεταξύ των κρατών μελών (23%).»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.1.1
Β. Η θέση της Ελλάδας στους δείκτες της έκθεσης — Συνοπτικός πίνακας
Ο ακόλουθος πίνακας συγκεντρώνει όλα τα σημεία των διαγραμμάτων της έκθεσης στα οποία η Ελλάδα καταλαμβάνει ακραία ή αξιοσημείωτη θέση (πρώτες ή τελευταίες θέσεις στην ΕΕ-27):
| Δείκτης (Διάγραμμα έκθεσης) | Τιμή Ελλάδας | Θέση στην ΕΕ-27 | Σύγκριση |
|---|---|---|---|
| Έμμεσος φορολογικός συντελεστής (ITR) επί της εργασίας, 2024 (Διάγρ. 24) | 44,8% | 1η υψηλότερη | ΕΕ: 37,1% · Ιταλία 43,9% · Βέλγιο 40,7% · χαμηλότερη η Μάλτα 24,4% |
| Μεταβολή ITR εργασίας 2014-2024 (Διάγρ. 24) | +3,4 μονάδες | 2η μεγαλύτερη αύξηση | 1η η Κύπρος +8,8 · 3η η Ισπανία +3,0 · η ΕΕ μειώθηκε (38,2%→37,1%) |
| Έσοδα περιβαλλοντικών φόρων % ΑΕΠ, 2024 (Διάγρ. 36 & 51) | 3,8% ΑΕΠ | 1η υψηλότερη | Κροατία 3,4% · χαμηλότερη η Ιρλανδία 1,0% |
| Περιβαλλοντικοί φόροι % συνολικών εσόδων, 2024 (Διάγρ. 50) | 9,4% | 2η υψηλότερη | 1η η Βουλγαρία 9,7% · 3η η Πολωνία 8,7% |
| Αύξηση μεριδίου ΦΠΑ στο φορολογικό μείγμα τη δεκαετία 2014-2024 (Διάγρ. 48) | +3,1 μονάδες | 1η μεγαλύτερη αύξηση | Ουγγαρία +2,3 · Ιταλία +1,8 |
| Μερίδιο φόρων κατανάλωσης 2014-2024 (Διάγρ. 28)* | Χωρίς μείωση | 1 από μόλις 3 χώρες | Μαζί με Ουγγαρία και Γαλλία — μείωση σε όλα τα υπόλοιπα κράτη μέλη |
| Μεταβολή ITR κατανάλωσης 2014-2024 (Διάγρ. 29) | -2,6 μονάδες | 2η μεγαλύτερη μείωση | 1η η Σλοβενία -3,0 · ισόπαλη με Βέλγιο -2,6 |
| Φόροι ακίνητης περιουσίας % συνολικών εσόδων, 2024 (Διάγρ. 55) | 6,6% | 3η υψηλότερη | Γαλλία 7,9% · Βέλγιο 7,4% |
| Μεταβολή μεριδίου φόρων ακινήτων 2014-2024 (Διάγρ. 55) | -2,2 μονάδες | 2η μεγαλύτερη μείωση φόρων περιουσίας | 1η η Ιρλανδία -2,7 · ισόπαλη με Κύπρο -2,2 |
| Χρήση επαγγελματικής βοήθειας για υποβολή δηλώσεων, 2025 (Διάγρ. 67) | 18% | 3η υψηλότερη | Ιταλία 25% · Σλοβακία 19% · μέσος όρος ΕΕ 8% |
| Αριθμός μέτρων φορολογικής μεταρρύθμισης 2020-2025 (Διάγρ. 61) | >50 μέτρα | Στις 5 πρώτες χώρες | Μαζί με Γερμανία, Ιρλανδία, Ιταλία, Πολωνία (σύνολο ΕΕ: 693 μέτρα) |
Πηγή: Annual Report on Taxation 2026, Ευρωπαϊκή Επιτροπή — DG TAXUD. Επεξεργασία: Taxheaven.
* Δείτε παρακάτω αναλυτικά
Γ. Ο υψηλότερος φορολογικός συντελεστής επί της εργασίας στην ΕΕ
Το πλέον κρίσιμο εύρημα για την Ελλάδα βρίσκεται στο κεφάλαιο 2 της έκθεσης και στο Διάγραμμα 24. Ο έμμεσος φορολογικός συντελεστής (ITR) επί της εργασίας — ο οποίος, κατά τον ορισμό της έκθεσης (υποσημείωση 43), «μετρά τη συνολική φορολογική επιβάρυνση επί όλων των εισοδημάτων από μισθωτή εργασία. Αυτό επιτυγχάνεται διαιρώντας τα έσοδα από φόρους και κοινωνικές εισφορές επί των εισοδημάτων από μισθωτή εργασία με τη συνολική αμοιβή των εργαζομένων (συμπεριλαμβανομένων των φόρων επί των μισθών)» — φέρνει την Ελλάδα στην πρώτη θέση της ΕΕ:
Απόσπασμα από την έκθεση«Παρά τη συνολική μείωση σε επίπεδο ΕΕ, ο έμμεσος φορολογικός συντελεστής (ITR) επί της εργασίας αυξήθηκε σε 15 κράτη μέλη κατά την τελευταία δεκαετία. Ο συνολικός ITR της ΕΕ επί της εργασίας σταθεροποιήθηκε το 2024 στο 37,1%, 0,1 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από το ποσοστό του 2023. Το 2024, η Ελλάδα (44,8%) είχε τον υψηλότερο ITR επί της εργασίας στην ΕΕ, ακολουθούμενη από την Ιταλία (43,9%) και το Βέλγιο (40,7%). Η Μάλτα (24,4%), η Βουλγαρία (24,9%) και η Κροατία (29,2%) είχαν τον χαμηλότερο συντελεστή (Διάγραμμα 24). Σε επίπεδο ΕΕ, ο συντελεστής φορολογίας της εργασίας παρουσίασε πτωτική τάση την τελευταία δεκαετία (38,2% το 2014), αν και τα αποτελέσματα παρουσίασαν μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Ο συντελεστής αυξήθηκε σε 15 κράτη μέλη, με την Κύπρο να καταλαμβάνει την πρώτη θέση (αύξηση κατά 8,8 ποσοστιαίες μονάδες), ακολουθούμενη από την Ελλάδα (αύξηση κατά 3,4 ποσοστιαίες μονάδες) και την Ισπανία (αύξηση κατά 3,0 ποσοστιαίες μονάδες).»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 2.2.1, Διάγραμμα 24
Διάγραμμα 24 της έκθεσης — Οι ακραίες θέσεις στον ITR εργασίας (2024)
| Κατάταξη | Κράτος μέλος | ITR εργασίας 2024 | Μεταβολή 2014-2024 |
|---|---|---|---|
| 1η υψηλότερη | Ελλάδα | 44,8% | +3,4 μονάδες (2η μεγαλύτερη αύξηση) |
| 2η | Ιταλία | 43,9% | -2,9 μονάδες |
| 3η | Βέλγιο | 40,7% | — |
| Μέσος όρος ΕΕ | ΕΕ-27 | 37,1% | -1,1 μονάδες (από 38,2%) |
| 25η | Κροατία | 29,2% | — |
| 26η | Βουλγαρία | 24,9% | — |
| 27η (χαμηλότερη) | Μάλτα | 24,4% | — |
Ανάγνωση Διαγράμματος 24: οι μπάρες του διαγράμματος αποτυπώνουν τη μεταβολή 2014-2024 σε ποσοστιαίες μονάδες (αριστερός άξονας) και οι κουκκίδες το επίπεδο του συντελεστή το 2024 (δεξιός άξονας). Η Ελλάδα εμφανίζεται δεύτερη από αριστερά (μετά την Κύπρο), δηλαδή με τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση, ενώ ταυτόχρονα η κουκκίδα της βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο όλων των κρατών μελών.
Στην ίδια θεματική ενότητα, το Πλαίσιο 1 της έκθεσης (Διάγραμμα 26) αναλύει τους παράγοντες πίσω από τις μεταβολές των εσόδων από φόρους εργασίας ανά χώρα και σημειώνει για την Ελλάδα: «Η εξαρτημένη απασχόληση, παρά τον σχετικά μικρό ρόλο της, διαδραματίζει πιο σημαντικό ρόλο στη Μάλτα, την Ισπανία, την Ελλάδα και τη Σουηδία (7%)» Ουσιαστικά μέρος της αύξησης των εσόδων εργασίας στην Ελλάδα προήλθε από την αύξηση του αριθμού των μισθωτών.
Δ. Κίνητρα εργασίας: METR και PTR
Το κεφάλαιο 1 της έκθεσης εξετάζει, με προσομοιώσεις EUROMOD, τα κίνητρα εργασίας μέσω δύο δεικτών: του οριακού πραγματικού φορολογικού συντελεστή (METR — τι ποσοστό από ένα επιπλέον ευρώ εισοδήματος χάνεται σε φόρους, εισφορές και απόσυρση επιδομάτων) και του συντελεστή φορολογίας συμμετοχής (PTR — τι ποσοστό του νέου μισθού χάνεται κατά τη μετάβαση από την ανεργία στην απασχόληση). Η Ελλάδα εμφανίζεται και στους δύο δείκτες σε δυσμενείς θέσεις.
METR — Διάγραμμα 4: Έντονη αύξηση στα ανώτερα εισοδήματα
Απόσπασμα από την έκθεση«Ορισμένες χώρες, όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Κύπρος, παρουσιάζουν έντονη αύξηση των δεικτών METR προς τα ανώτερα πεντημόρια, ενώ άλλες, όπως η Βουλγαρία, η Γερμανία και η Λιθουανία, παρουσιάζουν το υψηλότερο πεντημόριο χαμηλότερο από τον μέσο δείκτη METR. Συνολικά, τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τον διαφορετικό τρόπο με τον οποίο τα συστήματα φόρων και παροχών διαμορφώνουν τα κίνητρα: σε ορισμένες χώρες, οι εργαζόμενοι με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα αντιμετωπίζουν μικρότερα κίνητρα για να αυξήσουν τα εισοδήματά τους (π.χ. Βέλγιο, Λουξεμβούργο), ενώ σε άλλες αυτό θα ισχύει ιδιαίτερα για τους υψηλότερα αμειβόμενους.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 1.2.1, Διάγραμμα 4
PTR — Διαγράμματα 8 και 9: Αντικίνητρα εισόδου στην αγορά εργασίας
Απόσπασμα από την έκθεση«Τα αντικίνητρα για τη μετάβαση από την ανεργία στην απασχόληση παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Το 2025, ο μέσος συντελεστής φορολογίας συμμετοχής (PTR) κυμαινόταν από 74,7% στην Ιταλία έως 31,7% στη Σλοβενία (Σχήμα 8). Ήταν σχετικά υψηλός όχι μόνο στη Βόρεια και Δυτική Ευρώπη (π.χ. στη Δανία και τη Γερμανία), αλλά και σε χώρες του Νότου όπως η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ελλάδα. […] Σε χώρες όπως η Αυστρία, η Γερμανία και η Ελλάδα, οι σημαντικές PTR που οφείλονται στην ανάκληση παροχών, σε συνδυασμό με τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης (SIC) και τους φόρους, οδηγούν σε συνολικές PTR άνω του 60%.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 1.2.1, Διάγραμμα 8
Ε. ΦΠΑ, φόροι κατανάλωσης, περιβαλλοντικοί φόροι και φόροι ακινήτων
ΦΠΑ — Διάγραμμα 48: Η μεγαλύτερη αύξηση μεριδίου στην ΕΕ
Απόσπασμα από την έκθεση«Από το 2014, τα έσοδα από τον ΦΠΑ έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη βαρύτητα στη φορολογική σύνθεση 14 κρατών μελών, με την Ελλάδα να καταγράφει τη μεγαλύτερη αύξηση. Η Κροατία είναι το κράτος μέλος με τη μεγαλύτερη εξάρτηση από τα έσοδα από τον ΦΠΑ (34,7% του συνόλου το 2024), ακολουθούμενη από τη Βουλγαρία (30,6%) και τη Λετονία (27,3%). […] Εξετάζοντας την εξέλιξη κατά την τελευταία δεκαετία, η μεγαλύτερη αύξηση του μεριδίου σημειώθηκε στην Ελλάδα (κατά 3,1 ποσοστιαίες μονάδες από το 2014), ακολουθούμενη από την Ουγγαρία (2,3 ποσοστιαίες μονάδες) και την Ιταλία (1,8 ποσοστιαίες μονάδες) (Διάγραμμα 48).»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 2.3.5, Διάγραμμα 48
Φόροι κατανάλωσης — Διαγράμματα 28 και 29
Η Ελλάδα αποτελεί μία από τις τρεις μόνο εξαιρέσεις στη γενικευμένη πτώση του μεριδίου των φόρων κατανάλωσης: «Το μερίδιο των φόρων κατανάλωσης στα συνολικά φορολογικά έσοδα της ΕΕ μειώθηκε από 28,3% το 2014 σε 26,8% το 2024, με μειώσεις σε όλα τα κράτη μέλη εκτός από τρία (Ουγγαρία, Ελλάδα και Γαλλία)». Την ίδια στιγμή, ο έμμεσος συντελεστής επί της κατανάλωσης κινήθηκε αντίθετα: «Σε εθνικό επίπεδο, ο δείκτης (ITR) στην κατανάλωση έχει μειωθεί σε 15 κράτη μέλη από το 2014, με τις μεγαλύτερες μειώσεις να καταγράφονται στη Σλοβενία (-3,0 ποσοστιαίες μονάδες), την Ελλάδα και το Βέλγιο (-2,6 ποσοστιαίες μονάδες και στις δύο χώρες)».
Περιβαλλοντικοί φόροι — Διαγράμματα 36, 50 και 51: Πρωτιά στην ΕΕ
Απόσπασμα από την έκθεση«Οι περιβαλλοντικοί φόροι έφτασαν το 3,8% του ΑΕΠ στην Ελλάδα, αλλά μόλις το 1,0% στην Ιρλανδία.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 2.3.1, Διάγραμμα 36
Απόσπασμα από την έκθεση«Κατά την τελευταία δεκαετία, οι περιβαλλοντικοί φόροι έχασαν βάρος στο φορολογικό μείγμα όλων των κρατών μελών, εκτός από την Πολωνία. Η Βουλγαρία (9,7% των συνολικών φορολογικών εσόδων), η Ελλάδα (9,4%) και η Πολωνία (8,7%) ήταν το 2024 τα κράτη μέλη με τη μεγαλύτερη εξάρτηση από τους περιβαλλοντικούς φόρους. […] Το 2024, η Ελλάδα (3,8% του ΑΕΠ), η Κροατία (3,4%), οι Κάτω Χώρες, η Βουλγαρία και η Σλοβενία (3,0% η καθεμία) ήταν τα κράτη μέλη με τα υψηλότερα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 2.3.6, Διαγράμματα 50-51
Στο Διάγραμμα 51 (ανάλυση ανά υποκατηγορία) φαίνεται ότι στην Ελλάδα κυριαρχούν οι φόροι επί της ενέργειας, ενώ οι φόροι πόρων/ρύπανσης (Ε&Π) περιλαμβάνονται στις δέκα χώρες όπου «αντιπροσώπευαν λιγότερο από 1%» των περιβαλλοντικών εσόδων.
Φόροι ακίνητης περιουσίας — Διάγραμμα 55: Υψηλό μερίδιο, μεγάλη πτώση
Απόσπασμα από την έκθεση«Το 2024 [οι φόροι ακίνητης περιουσίας] αντιπροσώπευαν το 7,9% των συνολικών φορολογικών εσόδων στη Γαλλία, το 7,4% στο Βέλγιο και το 6,6% στην Ελλάδα, αλλά λιγότερο από 2% στην Αυστρία, την Κύπρο, την Τσεχία, την Εσθονία, τη Λιθουανία, τη Σλοβενία και τη Σλοβακία. Σε σύγκριση με το 2014, οι μεγαλύτερες μειώσεις σε αυτό το ποσοστό καταγράφηκαν στην Ιρλανδία (κατά -2,7 ποσοστιαίες μονάδες), την Ελλάδα και την Κύπρο (κατά -2,2 ποσοστιαίες μονάδες και στις δύο). […] Πρώτον, οι παρωχημένες κτηματολογικές αξίες, σε ένα πλαίσιο ταχέως αυξανόμενων τιμών κατοικιών, υπονομεύουν τη φορολογική βάση των επαναλαμβανόμενων φόρων επί της ακίνητης περιουσίας. Δεύτερον, η επιβράδυνση των συναλλαγών ακινήτων και η μειωμένη δανειοληπτική ικανότητα, σε ένα πλαίσιο αυξανόμενων επιτοκίων, επιβαρύνουν τα έσοδα από τους φόρους επί των συναλλαγών.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 2.3.7, Διάγραμμα 55
ΣΤ. Οι ελληνικές μεταρρυθμίσεις 2025-2026 στο κεφάλαιο 3
Στο κεφάλαιο 3, με βάση το κοινό ερωτηματολόγιο ΟΟΣΑ-Ευρωπαϊκής Επιτροπής (σχεδόν 400 μέτρα από τα κράτη μέλη), η Ελλάδα αναφέρεται ονομαστικά στα ακόλουθα σημεία:
| Κατηγορία | Αναφορά της έκθεσης για την Ελλάδα (αυτούσιο απόσπασμα) |
|---|---|
| Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων | «Συγκεκριμένα, η Ελλάδα εισήγαγε διατάξεις που αποσκοπούν στην αναδιάρθρωση ορισμένων φορολογικών κλιμάκων της, με στοχευμένες μειώσεις για οικογένειες, νέους φορολογούμενους (κάτω των 30 ετών) και ιατρικό προσωπικό.» |
| Ασφαλιστικές εισφορές | «Η Ελλάδα αυξάνει τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης για τους αυτοαπασχολούμενους και τους αγρότες μέσω νέων συστημάτων κατηγοριών ασφάλισης σταθερού ποσού.» |
| ΦΠΑ | «Η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Σλοβακία ανέφεραν από ένα μεταρρυθμιστικό μέτρο η καθεμία, με στόχο τη μείωση του ΦΠΑ για τη στέγαση.» |
| Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων | «Η Ελλάδα ανακοίνωσε μια μεταρρύθμιση για την παροχή υπερ-εκπτώσεων δαπανών για επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς (π.χ. άμυνα, κατασκευή οχημάτων και κατασκευή αεροσκαφών).» |
| Περιβαλλοντική φορολογία / τουρισμός | «Όσον αφορά τον τουρισμό, η Ελλάδα και η Μάλτα αυξάνουν τους οικολογικούς φόρους στη διαμονή.» |
| Συνολικός αριθμός μέτρων 2020-2025 | «Σε σχέση με το 2020, τα κράτη μέλη της ΕΕ κατέγραψαν συνολικά 693 μέτρα φορολογικής μεταρρύθμισης, με πέντε χώρες (Γερμανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία και Πολωνία) να αναφέρουν περισσότερα από 50 φορολογικά μέτρα.» |
Πηγή: Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 3.1.2, Διαγράμματα 59-62.
Ζ. Η myDATA στην έκθεση: Η ελληνική μεταρρύθμιση κατά της φοροδιαφυγής
Στην ενότητα 3.5.3 («Μεταρρυθμίσεις για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής»), η έκθεση κατατάσσει την επέκταση του myDATA στις μεταρρυθμίσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) για την αντιμετώπιση της παραοικονομίας:
Απόσπασμα από την έκθεση«Η Ελλάδα εφάρμοσε μια μεταρρύθμιση με στόχο τη μείωση της φοροδιαφυγής, ενισχύοντας το σύστημα υποβολής δηλώσεων φόρου εισοδήματος για τις επιχειρήσεις. Η μεταρρύθμιση θέσπισε πρωτογενή και δευτερογενή νομοθεσία που επιτρέπει τη χρήση του ψηφιακού συστήματος υποβολής δηλώσεων «myDATA» για τις δηλώσεις φόρου εισοδήματος, το οποίο καλύπτει επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενους. Επίσης, καθιέρωσε νέες απαιτήσεις για τη διαβίβαση δεδομένων στις φορολογικές αρχές και επιτρέπει τη χρήση των δεδομένων αυτών για σκοπούς φόρου εισοδήματος. Η πλήρης εφαρμογή της μεταρρύθμισης αναμένεται να συμβάλει στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και στη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης, μεταξύ άλλων μέσω της ενθάρρυνσης της χρήσης ηλεκτρονικών πληρωμών για την εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων των αυτοαπασχολούμενων.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 3.5.3
Στην ίδια ενότητα αξίζει να σημειωθεί —ως συγκριτικό στοιχείο για την ηλεκτρονική τιμολόγηση— η αναφορά στην Ιταλία, όπου η ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης της φορολογικής διοίκησης πέτυχε μείωση 10% της «ροπής προς φοροδιαφυγή», μεταξύ άλλων μέσω της πλήρους λειτουργίας υποδομής για προσυμπληρωμένες δηλώσεις ΦΠΑ, της εισαγωγής αποτελεσματικών κυρώσεων σε περίπτωση άρνησης ηλεκτρονικών πληρωμών και της επέκτασης της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης σε όλους τους τομείς που προηγουμένως εξαιρούνταν.
Η. Ο εκσυγχρονισμός της ελληνικής νομοθεσίας: ΦΠΑ, ψηφιακή συναλλαγή, τελωνειακός κώδικας
Στην ενότητα 3.5.5 («Μεταρρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό των φορολογικών συστημάτων»), η Ελλάδα αποτελεί το βασικό παράδειγμα:
Απόσπασμα από την έκθεση«Η Ελλάδα προχώρησε σε μια ολοκληρωμένη απλοποίηση και εκσυγχρονισμό της φορολογικής της νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένου του κώδικα ΦΠΑ, του τέλους χαρτοσήμου, των φόρων ακίνητης περιουσίας, της είσπραξης του δημόσιου χρέους και του εθνικού τελωνειακού κώδικα, σύμφωνα με την ψηφιοποίηση και τις βέλτιστες πρακτικές της ΕΕ. Το παραδοσιακό σύστημα χαρτοσήμου που βασιζόταν σε έντυπα έγγραφα αντικαταστάθηκε από ένα ψηφιακό τέλος συναλλαγών, το οποίο συνοδεύτηκε από την εισαγωγή ηλεκτρονικών συστημάτων για τις φορολογικές δηλώσεις και πληρωμές. Στο πλαίσιο αυτής της μεταρρύθμισης, η Ελλάδα δημιούργησε ένα ολοκληρωμένο σύστημα πληροφοριών για τους φορολογούμενους με μια ειδική διαδικτυακή πύλη για πληροφορίες προς τους φορολογούμενους, με σκοπό την ενίσχυση της διαφάνειας, της ασφάλειας δικαίου και της φορολογικής συμμόρφωσης. Το επικαιροποιημένο πλαίσιο αντανακλά τις ανάγκες της ψηφιακής οικονομίας και υποστηρίζει τις ψηφιακές συναλλαγές, επιτρέποντας την ηλεκτρονική υποβολή συμβάσεων και πιστοποιητικών στις ελληνικές αρχές.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 3.5.5
Θ. Τεχνική υποστήριξη (TSI) προς την Ελλάδα
Στο πλαίσιο του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης (TSI), η Ελλάδα αναφέρεται σε τρία σημεία:
Απόσπασμα από την έκθεση«Επιπλέον, η υποστήριξη της TSI για ευρύτερες προσεγγίσεις βάσει κινδύνου και βελτιωμένη μεθοδολογία ελέγχου έχει βοηθήσει τις φορολογικές διοικήσεις να αυξήσουν τα έσοδα, μειώνοντας παράλληλα τον διοικητικό φόρτο για τους φορολογούμενους που συμμορφώνονται. Αυτό περιλαμβάνει υποστήριξη για την ανάπτυξη ικανοτήτων σχετικά με προηγμένες προσεγγίσεις και εργαλεία βασισμένα σε δεδομένα για την αξιολόγηση του κινδύνου φορολογικής συμμόρφωσης και τους φορολογικούς ελέγχους στην Ελλάδα.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 3.4.2
Απόσπασμα από την έκθεση«Παρέχθηκε υποστήριξη σε έξι κράτη μέλη (Βουλγαρία, Ελλάδα, Ρουμανία, Μάλτα, Τσεχική Δημοκρατία και Σλοβακία) στο πλαίσιο ενός πολυεθνικού έργου που περιελάμβανε αξιολόγηση TADAT και ανάπτυξη στρατηγικών σχεδίων για τις φορολογικές διοικήσεις τους.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 3.4.2
Επιπλέον, η Ελλάδα περιλαμβάνεται στα 14 κράτη μέλη που λαμβάνουν υποστήριξη για την εφαρμογή «της οδηγίας για τον δεύτερο πυλώνα στην Αυστρία, το Βέλγιο, την Κροατία, την Κύπρο, την Τσεχική Δημοκρατία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Σλοβενία και τη Σουηδία» (παγκόσμιος ελάχιστος φόρος — Pillar Two), με έμφαση στη συλλογή και ανταλλαγή της δήλωσης συμπληρωματικών φορολογικών πληροφοριών (TTIR).
Ι. Ηλεκτρονική τιμολόγηση και ViDA: Η πορεία εφαρμογής
Για την ψηφιοποίηση του ΦΠΑ σε επίπεδο ΕΕ, η έκθεση περιλαμβάνει ειδική ενότητα (3.3.3) για την πρόοδο εφαρμογής της δέσμης ViDA:
Απόσπασμα από την έκθεση«Είναι σε εξέλιξη οι εργασίες για την εφαρμογή της δέσμης μέτρων «ΦΠΑ στην Ψηφιακή Εποχή» (ViDA). Η δέσμη μέτρων ViDA, η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 11 Μαρτίου 2025, περιλαμβάνει μια σειρά μέτρων με στόχο τον εκσυγχρονισμό του συστήματος Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) της ΕΕ, ώστε να λειτουργεί καλύτερα για τις επιχειρήσεις και να είναι πιο ανθεκτικό στην απάτη, μέσω της υιοθέτησης και της προώθησης της ψηφιοποίησης. Περιλαμβάνει (i) απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων που ενθαρρύνουν την υιοθέτηση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και την ψηφιοποίηση των υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων, καταπολεμώντας σημαντικά τη διασυνοριακή απάτη, (ii) την αντιμετώπιση των ανισοτήτων στη φορολογική μεταχείριση του ΦΠΑ στον τομέα της οικονομίας των πλατφορμών, ιδίως στους τομείς της βραχυπρόθεσμης ενοικίασης καταλυμάτων και της μεταφοράς επιβατών, και (iii) την εισαγωγή μιας σειράς μέτρων ενιαίας εγγραφής στο μητρώο ΦΠΑ. […] Σύμφωνα με τη στρατηγική εφαρμογής ViDA, το 2026 η προσοχή εστιάζεται στις εξελίξεις στον τομέα της πληροφορικής, στις νομοθετικές εργασίες και στις σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 3.3.3
Για το 2026 η έκθεση σημειώνει ότι η υποστήριξη TSI «συνεχίζεται με στήριξη σε 12 κράτη μέλη για την εφαρμογή του ViDA και σε εννέα κράτη μέλη για την εφαρμογή της οδηγίας FASTER». Στο Πλαίσιο 7 (real-time reporting στη Μάλτα) καταγράφεται και η μεταφορά τεχνογνωσίας από κράτη μέλη «που διέθεταν ήδη προηγμένες λύσεις» — Ιρλανδία και Ουγγαρία για το real-time payroll reporting, Ιταλία, Πολωνία και Ουγγαρία για την ηλεκτρονική τιμολόγηση και το real-time VAT reporting.
ΙΑ. Ευρωβαρόμετρο: Φορολογική συμμόρφωση από τη σκοπιά του φορολογούμενου
Το κεφάλαιο 4 της έκθεσης αξιοποιεί το Flash Eurobarometer FL562 «Στάσεις των πολιτών απέναντι στη φορολογία» (2025). Η Ελλάδα εμφανίζεται σε δυσμενή θέση και στους τρεις δείκτες: ευκολία υποβολής, χρήση επαγγελματία, αντιληπτή υποστήριξη από τη φορολογική διοίκηση.
Η έρευνα αφορά τις στάσεις των πολιτών απέναντι στη φορολογία καταδεικνύουν την ύπαρξη λαϊκής εντολής προς την ΕΕ να αναλάβει δράση για την επιβολή της φορολογικής συμμόρφωσης. Η ενότητα αυτή παρουσιάζει επίσης το θεμελιώδες μοντέλο της ορθολογικής επιλογής όσον αφοράτη φορολογική απάτη και τη συμμόρφωση. Η ενότητα 4.2 (δείτε σελίδα 109 της έκθεσης) εξετάζει τη μέτρηση της φορολογικής συμμόρφωσης και τονίζει τον ρόλο του φορολογικού χάσματος ως στρατηγικού δείκτη υγείας για το φορολογικό σύστημα. Η ενότητα 4.3 (δείτε σελίδα 111 της έκθεσης) αναλύει τον τρόπο με τον οποίο διάφορες πτυχές του φορολογικού συστήματος επηρεάζουν τη συμπεριφορά συμμόρφωσης των φορολογουμένων. Η σημασία της ικανότητας επιβολής της φορολογικής συμμόρφωσης από τις φορολογικές διοικήσεις τονίζεται στην ενότητα 4.4 (δείτε σελίδα 116 της έκθεσης) , με αναφορά στην ανάλυση που περιλαμβάνεται στα δελτία χωρών της έκθεσης «Mind the Gap». Η ενότητα 4.5 (δείτε σελίδα 116 της έκθεσης) εξετάζει τη φορολογική ηθική, ενώ η ενότητα 4.6 αναλύει τα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά που καθορίζουν τις απαντήσεις στις μεταβλητές του Flash Eurobarometer που εξετάζονται σε όλο το κεφάλαιο της έκθεσης.
Η ενότητα 4.3.2 «Κόστος συμμόρφωσης» — Το θεωρητικό πλαίσιο πίσω από τα Διαγράμματα 67 και 68
Πριν από τα εμπειρικά στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου, η έκθεση αναπτύσσει (ενότητα 4.3.2) το θεωρητικό πλαίσιο του κόστους συμμόρφωσης, με ευρήματα που έχουν άμεσο ενδιαφέρον για την ελληνική πραγματικότητα. Ο ορισμός και η κεντρική θέση της ενότητας:
Απόσπασμα από την έκθεση«Το κόστος συμμόρφωσης επηρεάζει αρνητικά τα επίπεδα συμμόρφωσης. Το κόστος φορολογικής συμμόρφωσης είναι το κόστος ιδιωτικών πόρων που επιβαρύνει τους φορολογούμενους (φυσικά πρόσωπα, επιχειρήσεις και τρίτους) για την εκπλήρωση των νόμιμων φορολογικών υποχρεώσεων. Το κόστος συμμόρφωσης προστίθεται στην ίδια τη φορολογική υποχρέωση και διαφέρει από τα διοικητικά έξοδα που επιβαρύνουν τη φορολογική διοίκηση. Περιλαμβάνουν χρηματικές δαπάνες για συμβούλους, λογισμικό και λογιστικά συστήματα· το κόστος ευκαιρίας του χρόνου που αφιερώνεται σε φορολογικά θέματα· και, σε ορισμένες μελέτες, ψυχολογικά κόστη. […] Όλα τα άλλα παραμένοντας σταθερά, τα υψηλότερα κόστη συμμόρφωσης μειώνουν τη συμμόρφωση.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.3.2 «Κόστος συμμόρφωσης»
α) Πολυπλοκότητα και πολλαπλοί συντελεστές. Η έκθεση κατονομάζει ρητά τους πολλαπλούς συντελεστές ΦΠΑ ως παράδειγμα πολλαπλασιασμού του κόστους:
Απόσπασμα από την έκθεση«Η φορολογική πολυπλοκότητα αυξάνει το κόστος συμμόρφωσης. Το κόστος συμμόρφωσης είναι υψηλότερο για φόρους με πολλούς συντελεστές, κατώτατα όρια, ελαφρύνσεις και διαφοροποιήσεις, καθώς κάθε διάκριση απαιτεί επιπλέον υπολογισμούς, ταξινόμηση και τήρηση αρχείων. Οι διαφοροποιημένοι συντελεστές εντός ενός και του ίδιου φόρου (όπως, για παράδειγμα, οι πολλαπλοί συντελεστές ΦΠΑ) πολλαπλασιάζουν μηχανικά τα στοιχεία που πρέπει να παρακολουθούνται και να επαληθεύονται. […] Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο αριθμό φόρων και επιβαρύνονται με κόστος συμμόρφωσης που είναι 67% υψηλότερο από αυτό των αμιγώς εγχώριων επιχειρήσεων.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.3.2
β) Νομοθετικές αλλαγές. Εύρημα-κλειδί για χώρα με τη μεταρρυθμιστική συχνότητα της Ελλάδας (περισσότερα από 50 μέτρα την περίοδο 2020-2025, στην πρώτη πεντάδα της ΕΕ):
Απόσπασμα από την έκθεση«Οι νομοθετικές αλλαγές τείνουν να αυξάνουν το κόστος συμμόρφωσης, καθώς απαιτούν εκμάθηση και προσαρμογή. Η εκμάθηση μιας νέας φορολογικής υποχρέωσης είναι πολύ πιο δαπανηρή την πρώτη φορά σε σύγκριση με τις επόμενες φορές. Οι συχνές σταδιακές μεταρρυθμίσεις τείνουν να αυξάνουν τα σωρευτικά κόστη συμμόρφωσης περισσότερο από τις λιγότερο συχνές, αλλά ευρύτερης κλίμακας μεταρρυθμίσεις. […] Από τη σκοπιά του κόστους συναλλαγής, κάθε αλλαγή μηδενίζει το απόθεμα φορολογικών γνώσεων του φορολογούμενου και δημιουργεί πρόσθετα κόστη αναζήτησης και πληροφόρησης. Η πολυπλοκότητα που προκύπτει από την έλλειψη σαφήνειας στη φορολογική νομοθεσία αυξάνει το κόστος ερμηνείας και ενισχύει την εξάρτηση από επαγγελματίες συμβούλους, γεγονός που, σύμφωνα με διακρατικά στοιχεία, οδηγεί σε υψηλότερο εξωτερικό κόστος συμμόρφωσης.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.3.2
γ) Φορολογική βάση και δήλωση από τρίτους (third-party reporting). Το σημείο στο οποίο πατάει η λογική της ελληνικής μεταρρύθμισης myDATA (βλ. ενότητα Ζ παραπάνω) — η μετατροπή του εισοδήματος επιχειρήσεων και αυτοαπασχολούμενων σε βάση δηλούμενη de facto από τρίτους:
Απόσπασμα από την έκθεση«Οι φορολογικές βάσεις που είναι πιο δύσκολο να προσδιοριστούν, να αποτιμηθούν ή να επαληθευτούν τείνουν να δημιουργούν υψηλότερο κόστος συμμόρφωσης, καθώς οι φορολογούμενοι πρέπει να προσκομίσουν περισσότερα δικαιολογητικά. Οι φορολογικές βάσεις που βασίζονται σε παρατηρήσιμα, καταχωρημένα ή αναφερόμενα από τρίτους στοιχεία ελαχιστοποιούν τις απαιτήσεις τεκμηρίωσης για τον φορολογούμενο. […] Αξίζει να σημειωθεί ότι τα εισοδήματα από μισθούς αναφέρονται σε μεγαλύτερο βαθμό από τρίτους σε ολόκληρη την ΕΕ, ενώ μόνο ένα μικρό μέρος των εισοδημάτων από κεφάλαιο αναφέρεται από τρίτους.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.3.2
Απόσπασμα από την έκθεση (υποσημείωση 114)«Τα χαμηλότερα επίπεδα αναφοράς από τρίτους, αφενός, αυξάνουν το κόστος συμμόρφωσης για τους δικαιούχους εισοδήματος από κεφάλαιο (φορολογούμενους), αλλά αφετέρου διευκολύνουν τη φοροδιαφυγή. Το εισόδημα από αυτοαπασχόληση αποτελεί εισόδημα από εργασία που δεν δηλώνεται μέσω τρίτων.»Annual Report on Taxation 2026, υποσημ. 114
δ) Μέγεθος επιχείρησης. Το κόστος συμμόρφωσης είναι έντονα αντίστροφα προοδευτικό:
Απόσπασμα από την έκθεση«Οι μικρότερες επιχειρήσεις, ιδίως οι πολύ μικρές επιχειρήσεις και οι ΜΜΕ, τείνουν να αντιμετωπίζουν σχετικά υψηλότερο κόστος συμμόρφωσης. […] Όσον αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, τα στοιχεία δείχνουν ότι το κόστος συμμόρφωσης ανά εργαζόμενο είναι σχεδόν 25 φορές υψηλότερο για τις επιχειρήσεις με λιγότερους από τέσσερις εργαζόμενους σε σύγκριση με τις επιχειρήσεις με 5.000 ή περισσότερους εργαζόμενους. […] Οι ΜΜΕ επιβεβαιώνουν ότι το κόστος φορολογικής συμμόρφωσης είναι σημαντικό, έχει οπισθοδρομικό χαρακτήρα ως προς το μέγεθος και δεν μειώνεται με την πάροδο του χρόνου.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.3.2
ε) Ποιος υπολογίζει και ποιος αποδίδει τον φόρο. Όταν ο υπόχρεος — και όχι η φορολογική αρχή — υπολογίζει τη φορολογική υποχρέωση, το κόστος μετακυλίεται από το κράτος στον ιδιωτικό τομέα:
Απόσπασμα από την έκθεση«Εάν ο αποδότης, και όχι η φορολογική αρχή, υποχρεούται να υπολογίζει τις φορολογικές υποχρεώσεις, το κόστος συμμόρφωσης είναι υψηλότερο και το διοικητικό κόστος χαμηλότερο. […] Οι υποχρεώσεις υποβολής πληροφοριών και παρακράτησης φόρων μεταφέρουν το κόστος συμμόρφωσης από μεγάλο αριθμό φυσικών προσώπων στις επιχειρήσεις. Αυτό μειώνει το συνολικό κόστος συναλλαγών, αλλά επιβάλλει υψηλό σχετικό φόρτο συμμόρφωσης στις μικρές επιχειρήσεις.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.3.2
στ) Ψηφιοποίηση — με επιφύλαξη για την ηλεκτρονική τιμολόγηση. Το πλέον ενδιαφέρον σημείο για τη συζήτηση myDATA/ηλεκτρονικής τιμολόγησης: η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι το ψηφιακό compliance έχει αντίστροφα προοδευτικό κόστος μετάβασης:
Απόσπασμα από την έκθεση«Οι επενδύσεις στην τεχνολογία πληροφοριών, τόσο από τους φορολογούμενους όσο και από τις φορολογικές διοικήσεις, μπορούν να μειώσουν το κόστος συμμόρφωσης. Η ψηφιοποίηση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τη μείωση του κόστους συμμόρφωσης όσον αφορά τον ΦΠΑ και τους φόρους μισθοδοσίας, αλλά τα εμπειρικά στοιχεία είναι ανάμεικτα. Ορισμένες μελέτες διαπιστώνουν ότι το λογισμικό και οι αμειβόμενοι σύμβουλοι μειώνουν το κόστος, ενώ άλλες καταγράφουν ότι οι αυξημένες ψηφιακές υποχρεώσεις, όπως η ηλεκτρονική τιμολόγηση και η υποβολή εκθέσεων σε πραγματικό χρόνο, μπορούν να επιβάλλουν πρόσθετα σταθερά κόστη τα οποία επιβαρύνουν σχετικά περισσότερο τους μικρότερους φορολογούμενους.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.3.2
Διάγραμμα 67 — Ευκολία υποβολής Φορολογική δήλωσης και επαγγελματική βοήθεια (Ποσοστά ερωτηθέντων που θεωρούν τη συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσης στη χώρα τους «εύκολη», «δύσκολη» ή ότι την πραγματοποιούν «με επαγγελματική βοήθεια», 2025)
Απόσπασμα από την έκθεση«Σε 15 κράτη μέλη, πάνω από το 50% των ερωτηθέντων θεωρούν ότι η συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσης είναι εύκολη. Κατά μέσο όρο σε ολόκληρη την ΕΕ, το 52% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι η υποβολή της φορολογικής δήλωσης είναι εύκολη, με τα υψηλότερα ποσοστά να παρατηρούνται στη Σουηδία (87%), την Εσθονία (80%) και τη Φινλανδία (72%). Αντίθετα, τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφονται στην Κροατία (29%), την Τσεχική Δημοκρατία (27%) και τη Σλοβακία (25%).»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.3.2, Διάγραμμα 67
Απόσπασμα από την έκθεση«Κατά μέσο όρο, το 8% των ερωτηθέντων στην ΕΕ δηλώνει ότι χρησιμοποιεί επαγγελματική βοήθεια για την υποβολή της φορολογικής δήλωσης. Η προσφυγή σε επαγγελματική βοήθεια για τη συμπλήρωση των φορολογικών δηλώσεων είναι πιο διαδεδομένη στην Ιταλία, όπου το 25% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι χρησιμοποιεί επαγγελματική βοήθεια. Υψηλά επίπεδα επαγγελματικής φορολογικής συμβουλευτικής καταγράφονται επίσης στη Σλοβακία (19%), την Ελλάδα (18%) και την Τσεχία (15%). Ορισμένες χώρες παρουσιάζουν σχετικά υψηλά επίπεδα επαγγελματικής φορολογικής συμβουλευτικής, αν και ένα μεγάλο ποσοστό των ερωτηθέντων θεωρεί την υποβολή φορολογικών δηλώσεων εύκολη. Οι Κάτω Χώρες (68% εύκολη, 10% επαγγελματική), η Ισπανία (52% εύκολη, 11% επαγγελματική) και η Κύπρος (51% εύκολη υποβολή, 12% επαγγελματική) ξεχωρίζουν από αυτή την άποψη.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.3.2, Διάγραμμα 67
| Κράτος μέλος | Χρήση επαγγελματικής βοήθειας | «Εύκολη» η υποβολή δήλωσης |
|---|---|---|
| Ιταλία | 25% | ~30% (κάτω από τον μέσο όρο ΕΕ) |
| Σλοβακία | 19% | 25% (χαμηλότερο στην ΕΕ) |
| Ελλάδα | 18% | ~48% (κάτω από τον μέσο όρο ΕΕ — 18η θέση στο Διάγραμμα 67) |
| Τσεχία | 15% | 27% |
| Μέσος όρος ΕΕ | 8% | 52% |
| Σουηδία (υψηλότερη ευκολία) | ~1% | 87% |
Πηγή: Flash Eurobarometer FL562 / Annual Report on Taxation 2026, Διάγραμμα 67. Οι τιμές με «~» αποτελούν ανάγνωση από το διάγραμμα της έκθεσης· τα ακριβή microdata διατίθενται στο Eurobarometer FL562. Στο Διάγραμμα 67 (κατάταξη με φθίνουσα σειρά «ευκολίας») η Ελλάδα βρίσκεται στη 18η θέση, κάτω από τον μέσο όρο ΕΕ, με ταυτόχρονα την τρίτη υψηλότερη χρήση επαγγελματία.
Η βασική ερμηνεία της έκθεσης για τη συγκεκριμένη ομάδα χωρών περιλαμβάνεται ήδη στην περίληψη (Executive Summary):
Απόσπασμα από την έκθεση«Ορισμένες χώρες παρουσιάζουν συνολικά καλές επιδόσεις, με τους πολίτες να αναφέρουν υψηλό βαθμό ευκολίας στην υποβολή φορολογικών δηλώσεων, υψηλό επίπεδο αντιληπτής υποστήριξης και σχεδόν μηδενική ανάγκη για επαγγελματική βοήθεια κατά την υποβολή φορολογικών δηλώσεων. Άλλες χώρες αποτελούν μια αντίθετη ομάδα, όπου η υποβολή φορολογικών δηλώσεων δεν θεωρείται εύκολη, η χρήση επαγγελματιών για την υποβολή φορολογικών δηλώσεων είναι υψηλή και η αντιληπτή υποστήριξη κυμαίνεται από μέτρια έως χαμηλή. Είναι πιθανό η φορολογική πολυπλοκότητα να έχει οδηγήσει σε διαρθρωτική εξάρτηση από μεσάζοντες σε αυτές τις χώρες.»Annual Report on Taxation 2026, Executive Summary
Διάγραμμα 68 — Επάρκεια της υποστήριξης από τις φορολογικές αρχές
Απόσπασμα από την έκθεση«Συνολικά, το 46% των ερωτηθέντων θεωρεί την υποστήριξη προς τους φορολογούμενους ως επί το πλείστον επαρκή ή πλήρως επαρκή, σε σύγκριση με το 40% των πολιτών που την θεωρούν κάπως ανεπαρκή ή πολύ ανεπαρκή. […] Η υποστήριξη θεωρείται πολύ ανεπαρκής από περισσότερο από το 20% των ερωτηθέντων στην Πορτογαλία και την Κροατία και από περισσότερο από το 15% των ερωτηθέντων στην Κύπρο, τη Γερμανία και την Ιρλανδία. Από την άλλη πλευρά, περισσότερο από το 20% των ερωτηθέντων στη Σουηδία και την Εσθονία θεωρούν την υποστήριξη πλήρως επαρκή. […] Η θετική άποψη για την υποστήριξη συσχετίζεται σχετικά έντονα (Pearson: 0,65) με την αντίληψη ότι η υποβολή φορολογικής δήλωσης είναι εύκολη.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.3.2, Διάγραμμα 68
Στο Διάγραμμα 68 (κατάταξη με φθίνουσα σειρά απαντήσεων «πολύ ανεπαρκής») η Ελλάδα καταλαμβάνει την 6η δυσμενέστερη θέση στην ΕΕ — αμέσως μετά τις πέντε χώρες που κατονομάζονται στο κείμενο (Πορτογαλία, Κροατία, Κύπρος, Γερμανία, Ιρλανδία) — με «πολύ ανεπαρκής» περίπου 15% και «πλήρως επαρκής» μόλις περίπου 7% (ανάγνωση από το διάγραμμα).
Διάγραμμα 69 — Αντίληψη φορολογικής δικαιοσύνης
Απόσπασμα από την έκθεση«Σύμφωνα με στοιχεία από πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου για τη φορολογία, διαπιστώνουμε ότι μόνο το 20% των ερωτηθέντων σε ολόκληρη την ΕΕ πιστεύει ότι «οι φόροι καταβάλλονται σε μεγάλο βαθμό ανάλογα με το εισόδημα και τον πλούτο». Αυτή η αντίληψη είναι πιο διαδεδομένη στη Φινλανδία (38%) και λιγότερο διαδεδομένη στη Λετονία (8%). Αντίθετα, το 24% των ερωτηθέντων στην ΕΕ θεωρεί ότι «οι φόροι δεν καταβάλλονται καθόλου ανάλογα με το εισόδημα και τον πλούτο». Αυτή η άποψη είναι πιο διαδεδομένη στη Γαλλία (58%) και λιγότερο διαδεδομένη στη Δανία (7%).»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.5.1, Διάγραμμα 69
Στο Διάγραμμα 69 η Ελλάδα εμφανίζεται στις πρώτες θέσεις αρνητικής αντίληψης, με το ποσοστό «καθόλου αναλογικοί» περίπου στο 40% και το «σε μεγάλο βαθμό» περίπου στο 10% (ανάγνωση από το διάγραμμα) — από τις πλέον δύσπιστες κοινωνίες στην ΕΕ ως προς τη δίκαιη κατανομή των φορολογικών βαρών.
Ποιος καταφεύγει σε λογιστή: Τα ευρήματα της οικονομετρικής ανάλυσης
Απόσπασμα από την έκθεση«Οι αυτοαπασχολούμενοι και τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας είναι πιο πιθανό να χρησιμοποιούν επαγγελματική υποστήριξη για την υποβολή της φορολογικής δήλωσης. Η αυτοαπασχόληση αυξάνει την πιθανότητα χρήσης επαγγελματία για την υποβολή της φορολογικής δήλωσης κατά 3,6 ποσοστιαίες μονάδες. Σε σύγκριση με μια βάση αναφοράς 9% σε επίπεδο ΕΕ, αυτό αντιπροσωπεύει μια σχετική αύξηση περίπου 40%. […] Κανένα δεκατημόριο εισοδήματος δεν είναι στατιστικά σημαντικό.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.6
Απόσπασμα από την έκθεση«Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι πολλές στάσεις απέναντι στη φορολογία ενδέχεται να επηρεάζονται περισσότερο από τον τρόπο με τον οποίο αποκτάται το εισόδημα παρά από το ύψος του. […] Φαίνεται ότι οι στρατηγικές συμμόρφωσης, η υποστήριξη για την υποβολή φορολογικών δηλώσεων και οι εκστρατείες επικοινωνίας που στοχεύουν τους φορολογούμενους ανά εισοδηματική κλίμακα ενδέχεται να είναι λιγότερο αποτελεσματικές από εκείνες που τους στοχεύουν ανά πηγή εισοδήματος. Ένας αυτοαπασχολούμενος φορολογούμενος στο δεκατημόριο 4 και ένας στο δεκατημόριο 8 αντιμετωπίζουν παρόμοιες δυσκολίες κατά την υποβολή φορολογικής δήλωσης και έχουν παρόμοιες απόψεις σχετικά με την επιβολή της φορολογίας — αλλά και οι δύο διαφέρουν σημαντικά από έναν μισθωτό σε οποιοδήποτε από τα δύο αυτά επίπεδα εισοδήματος. Η δομή των πληρωμών του φορολογικού συστήματος διαμορφώνει τις στάσεις περισσότερο από τη δομή των συντελεστών.»Annual Report on Taxation 2026, κεφ. 4.6
Πηγή: Annual Report on Taxation 2026