Φτάνουμε λοιπόν στο Πόρτο της Πορτογαλίας, όπου ένα από τα πιο -με την προαναφερθείσα έννοια- μαγικά βιβλιοπωλεία του πλανήτη έγινε το «σπίτι» για κάτι πολύ περισσότερο από μια λογοτεχνική συλλογή στα ράφια του.
Η Dua Lipa συναντά το Livraria Lello
Αν έχει τύχει να δείτε φωτογραφίες του Livraria Lello, πόσο μάλλον αν το έχετε επισκεφθεί από κοντά γνωρίζετε ότι δεν πρόκειται για ένα απλό μέρος όπου αγοράζει κανείς βιβλία. Μετρώντας περισσότερα από 120 χρόνια ιστορίας, το κτίριο μοιάζει βγαλμένο από ταινία φαντασίας.
Καθώς δρασκελίζει κανείς το κατώφλι και την πόρτα του, το βλέμμα μαγνητίζεται από τα περίτεχνα ξυλόγλυπτα ράφια που υψώνονται μέχρι την οροφή, ενώ η πρωταγωνίστρια κατακόκκινη σκάλα στο κέντρο του ελίσσεται σαν ζωντανός οργανισμός, οδηγώντας τους επισκέπτες στον επάνω όροφο.
Το φυσικό φως πλημμυρίζει τον χώρο μέσα από μια τεράστια, πολύχρωμη βιτρό οροφή, αναδεικνύοντας τις νεογοτθικές λεπτομέρειες και τη χάλκινη προτομή του Πορτογάλου συγγραφέα Camilo Castelo Branco που δεσπόζει ανάμεσα στα βιβλία. Σε αυτόν ακριβώς τον ναό των βιβλίων, η Dua Lipa αποφάσισε να κάνει τη δική της κίνηση.
Πιο συγκεκριμένα, το Manifesto Library που δημιούργησε εντός του Livraria Lello πρόκειται για μια μόνιμη συλλογή εκατό βιβλίων που έχουν λογοκριθεί. Η δράση αυτή γεννήθηκε από τη συνεργασία του βιβλιοπωλείου με το Service95, την πολιτιστική και εκδοτική πλατφόρμα που έχει ιδρύσει η ίδια η ποπ σταρ.
Για τους περισσότερους που ξέρουν τη Dua Lipa από τα hits, μπορεί να μοιάζει με μια ακόμα κίνηση – διαφημιστικό τρικ. Η ίδια όμως μιλά επανειλημμένως για τη σχέση της με το διάβασμα καθώς και για τη συνήθεια της μητέρας της να τη πηγαίνει από μικρή σε βιβλιοπωλεία και του παππού της, ιστορικού από το Κόσοβο, ο οποίος της εμφύσησε από νωρίς την αγάπη για την ιστορία και τη γνώση.
Μάλιστα αποκαλεί το διάβασμα είναι το δικό της «καταφύγιο» και τον μοναδικό τρόπο να αποσυνδέεται από τα φώτα της δημοσιότητας και την ένταση της σκηνής. Από αυτή της την ανάγκη γεννήθηκε το Service95, μια δημοφιλής λέσχη ανάγνωσης (Book Club), όπου κάθε μήνα συζητά με συγγραφείς από όλο τον κόσμο, επηρεάζοντας τις τάσεις της αγοράς.
Δεν είναι βέβαια η μόνη. Τα τελευταία χρόνια, η δύναμη των social media και προσωπικοτήτων όπως η Kaia Gerber και η Emma Watson ακολουθούν τον δρόμο που χάραξε η Oprah Winfrey φέρνοντας ξανά παλιά μυθιστορήματα όχι μόνο στη συζήτηση αλλά και στην κορυφή των μπεστ σέλερ. Η Dua Lipa, όμως, πήγε ένα βήμα παραπέρα, ταξιδεύοντας την ψηφιακή της κοινότητα σε έναν χειροπιαστό, φυσικό χώρο.
Βιβλία που αρνήθηκαν να σωπάσουν
Η Manifesto Library δεν είναι μια τυχαία λίστα με ευχάριστα αναγνώσματα για την παραλία. Τα εκατό βιβλία της συλλογής είναι χωρισμένα σε τέσσερις θεματικές ενότητες: Εξουσία, Έλεγχος, Φωνή και Μνήμη.
Πρόκειται για έργα που σε διάφορες χρονικές περιόδους και σε διάφορες γωνιές του πλανήτη λογοκρίθηκαν, απαγορεύτηκαν ή αποσύρθηκαν κακήν κακώς από τις σχολικές βιβλιοθήκες. Είναι κείμενα που τόλμησαν να ταρακουνήσουν το κατεστημένο και να αμφισβητήσουν τις κυρίαρχες αντιλήψεις για την πολιτική, τη φυλή, το φύλο και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Κοιτάζοντας κανείς τα ράφια της Manifesto Library, θα αναγνωρίσει το προφητικό «1984» του George Orwell, το επαναστατικό «Δεύτερο Φύλο» της Simone de Beauvoir, την ανατριχιαστική «Ιστορία της Θεραπαινίδας» της Margaret Atwood, αλλά και τους πολύπαθους «Σατανικούς Στίχους» του Salman Rushdie, πλάι σε σπουδαία έργα του Milan Kundera, της Olga Tokarczuk και της Alice Walker.
Η ίδια η Dua Lipa περιγράφει τη βιβλιοθήκη της ως ένα ασφαλές λιμάνι για θαρραλέους συγγραφείς και για ιστορίες που κάποιοι προσπάθησαν να σβήσουν από τον χάρτη.
Αν λοιπόν ο δρόμος σάς βγάλει στο πανέμορφο Πόρτο και βρεθείτε να ανεβαίνετε τα κόκκινα σκαλιά της Livraria Lello, αξίζει να αναζητήσετε αυτά τα εκατό βιβλία που αρνήθηκαν να σωπάσουν, θυμίζοντάς μας ότι κάθε γενιά χρειάζεται τους δικούς της αναλογικούς χώρους ελεύθερης σκέψης.