Επιχειρήσεις

Γιώργος Κυριάκος (Telekom): «Η κριτική σκέψη είναι η πιο κρίσιμη δεξιότητα στην εποχή της AI»

Ως καθοριστικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα αναδεικνύονται η κριτική σκέψη, η συνεργασία, η ανάληψη ευθύνης και η ικανότητα αξιολόγησης της πληροφορίας, καθώς είναι γεγονός πως η ανθρώπινη κρίση παραμένει απαραίτητη ακόμη και στις πιο αυτοματοποιημένες διαδικασίες. Οι άνθρωποι θα είναι πάντοτε το πιο δυνατό «χαρτί» μιας εταιρείας.

Για τους μεγάλους οργανισμούς, η πρόκληση είναι διττή: αφενός να προετοιμάσουν τους ανθρώπους τους για τις δεξιότητες που απαιτεί η επόμενη ημέρα και αφετέρου να περάσουν από τα παραδοσιακά μοντέλα εκπαίδευσης σε μια εξατομικευμένη και άμεσα συνδεδεμένη με την εργασία διαδικασία ανάπτυξης, που θα χαρακτηρίζεται από διάρκεια. Η μετάβαση σε ένα skills-based μοντέλο αλλά και η ουσιαστική υιοθέτηση της AI βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της στρατηγικής του ανθρώπινου δυναμικού. Φυσικά, δεν θα μπορούσε να παραλειφθεί η σημασία της γεφύρωσης του χάσματος ανάμεσα στη θεωρητική γνώση και την πρακτική εφαρμογή.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Γιώργος Κυριάκος, Learning & Skills Management Senior Manager στην Telekom, αναλύει τις έξι Future Skills που έχει αναγνωρίσει ο οργανισμός ως κρίσιμες για το μέλλον. Κατόπιν, εξηγεί γιατί η κριτική σκέψη αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο στην εποχή της AI και περιγράφει πώς η μάθηση μπορεί να μετατραπεί από μια αποσπασματική εκπαιδευτική δραστηριότητα σε ουσιαστικό μοχλό επαγγελματικής εξέλιξης και επιχειρησιακού μετασχηματισμού.

Παράλληλα, αναδεικνύει μια ζωτικής σημασίας διάσταση της νέας πραγματικότητας: το ζητούμενο δεν είναι απλώς να μάθουν οι εργαζόμενοι να χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά συνάμα να αποκτήσουν την ικανότητα να την αξιοποιούν με κριτική σκέψη και βαθιά κατανόηση, διατηρώντας σαφώς τον άνθρωπο στο επίκεντρο των αποφάσεων.

Μιλάμε πλέον πολύ για AI skills. Αν αφήσουμε για λίγο στην άκρη τις τεχνικές δεξιότητες, ποιες ανθρώπινες δεξιότητες θεωρείτε ότι θα γίνουν πιο κρίσιμες τα επόμενα χρόνια και γιατί;

Στην Telekom έχουμε αναγνωρίσει έξι Future Skills που προετοιμάζουν τους ανθρώπους μας για τις αλλαγές που έρχονται. Περιλαμβάνουν τεχνικές δεξιότητες, όπως το Data & AI Utilization και το Technology Literacy, αλλά και δεξιότητες που παραμένουν βαθιά ανθρώπινες: Storytelling, Collaboration & Accountability, Customer Obsession και Critical Thinking. Αν ξεχώριζα μία, θα ήταν η κριτική σκέψη. Σε έναν κόσμο όπου η πληροφορία και το περιεχόμενο που παράγεται από την AI αυξάνονται διαρκώς, χρειάζεται να αξιολογούμε τις πηγές, να αμφισβητούμε τις απαντήσεις και να αναγνωρίζουμε πιθανά λάθη ή κινδύνους. Ο άνθρωπος πρέπει να παραμένει ουσιαστικά μέσα στη διαδικασία (human in the loop), να χρησιμοποιεί την τεχνολογία με κρίση και υπευθυνότητα, προστατεύοντας τόσο τον ίδιο όσο και τον οργανισμό.

Είναι γεγονός πως η AI αλλάζει πολύ γρήγορα τις απαιτήσεις των ρόλων. Πώς μπορεί ένας μεγάλος οργανισμός να περάσει από το παραδοσιακό training σε ένα πραγματικό skills-based μοντέλο, όπου γνωρίζει τι skills έχει σήμερα και τι θα χρειαστεί αύριο;

Η μετάβαση ξεκινά όταν σταματάμε να σχεδιάζουμε την ανάπτυξη μόνο με βάση καταλόγους εκπαιδεύσεων και τη συνδέουμε με τις δεξιότητες που απαιτούν οι ρόλοι και η στρατηγική μας. Στην Telekom αξιοποιούμε το Growth Hub, όπου κάθε εργαζόμενος μπορεί να δει το προφίλ δεξιοτήτων του, να αποτυπώσει το επίπεδό του και να διερευνήσει τις δεξιότητες που χρειάζεται να αναπτύξει. Με βάση αυτά τα στοιχεία, μπορεί να λάβει εξατομικευμένες προτάσεις μάθησης, να αναζητήσει ρόλους που ταιριάζουν στο προφίλ του και να συνδεθεί με συναδέλφους σε διεθνές επίπεδο μέσω mentoring ή job shadowing. Για τον οργανισμό, η συγκεντρωτική εικόνα των skill gaps βοηθά να σχεδιάσουμε πιο στοχευμένες αναπτυξιακές δράσεις και να συνδέσουμε τη μάθηση με τις μελλοντικές ανάγκες της επιχείρησης. Έτσι, το skills-based μοντέλο δεν αφορά μόνο την εκπαίδευση· υποστηρίζει και την κινητικότητα και την ανάπτυξη των ανθρώπων.

Ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα είναι το AI adoption. Δεν αρκεί οι άνθρωποι να έχουν πρόσβαση σε εργαλεία AI· χρειάζεται να αλλάξουν και τον τρόπο που εργάζονται. Πώς μπορεί το Learning & Development να επηρεάσει αυτή την αλλαγή συμπεριφοράς;

Το Learning & Development μπορεί να μετατρέψει την πρόσβαση στην AI σε ουσιαστική και υπεύθυνη χρήση στην καθημερινή εργασία. Αυτό απαιτεί μια διαδρομή μάθησης για διαφορετικά επίπεδα και ρόλους: από βασική ενημέρωση και κατανόηση των δυνατοτήτων και των ορίων της AI, μέχρι πιο εξειδικευμένη εφαρμογή σε συγκεκριμένα εργασιακά καθήκοντα. Η εκπαίδευση πρέπει να συνδέεται με πραγματικές περιπτώσεις εργασίας, ώστε οι άνθρωποι να εξασκούνται, να βλέπουν πού δημιουργείται αξία και να μαθαίνουν πώς να ελέγχουν τα αποτελέσματα και να προστατεύουν τα δεδομένα. Παράλληλα, οι leaders χρειάζεται να δίνουν χώρο για πειραματισμό, να μοιράζονται παραδείγματα και να ενθαρρύνουν την ανταλλαγή εμπειριών. Η αλλαγή συμπεριφοράς έρχεται όταν η μάθηση συνδυάζεται με πρακτική εφαρμογή, καθοδήγηση και σαφείς κανόνες υπεύθυνης χρήσης.

Όσο η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνεται μέρος της καθημερινής εργασίας, υπάρχει ο κίνδυνος το learning να γίνει υπερβολικά on demand: ο εργαζόμενος να παίρνει άμεσα μια απάντηση χωρίς πραγματικά να μαθαίνει. Πώς διατηρούμε την κριτική σκέψη και τη διάθεση για ουσιαστική μάθηση;

Η άμεση πρόσβαση στη γνώση είναι πολύτιμη, αρκεί να μην αντικαθιστά τη σκέψη και την κατανόηση. Μπορούμε να αξιοποιούμε την AI ως αφετηρία: να μας βοηθά να εξερευνήσουμε ένα θέμα, να οργανώσουμε πληροφορίες ή να λάβουμε ανατροφοδότηση. Χρειάζεται όμως να ζητάμε από τον εργαζόμενο να αξιολογεί την απάντηση, να ελέγχει τις πηγές, να εξετάζει εναλλακτικές και να εφαρμόζει όσα έμαθε σε πραγματικές συνθήκες. Στόχος δεν είναι απλώς να βρούμε γρήγορα τη σωστή απάντηση, αλλά να αναπτύξουμε την ικανότητα να κρίνουμε πότε είναι σωστή, πώς εφαρμόζεται και ποια ευθύνη έχουμε για τη χρήση της.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο skills gap που βλέπετε σήμερα στους οργανισμούς και το οποίο δεν λύνεται απλώς με ένα ακόμη training program;

Ένα από τα σημαντικότερα gaps είναι η δυσκολία να μετατρέπουμε τη γνώση σε εφαρμογή και μετρήσιμο αποτέλεσμα. Οι άνθρωποι μπορεί να παρακολουθήσουν ένα πρόγραμμα, αλλά αυτό από μόνο του δεν διασφαλίζει ότι θα αλλάξουν τον τρόπο που εργάζονται ή ότι θα αξιοποιήσουν τη νέα γνώση σε πραγματικές συνθήκες. Χρειάζεται να ενισχύσουμε δεξιότητες όπως η κριτική σκέψη, η συνεργασία και η ανάληψη ευθύνης, αλλά και να δημιουργήσουμε το περιβάλλον όπου αυτές μπορούν να εφαρμοστούν: σαφείς προσδοκίες από τους leaders, ευκαιρίες για πρακτική, ανατροφοδότηση και χρόνο για πειραματισμό. Επομένως, η απάντηση δεν είναι ένα ακόμη training, αλλά ένας συνδυασμός μάθησης, εργασιακής εμπειρίας και υποστήριξης από την ομάδα και την ηγεσία.

Η FindYourCoach διοργάνωσε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά το HR Leaders Connect – Where AI Meets Human-Centric Leadership στο Telekom Academy, συγκεντρώνοντας στελέχη HR και εκπροσώπους της επιχειρηματικής κοινότητας σε μια σειρά συζητήσεων για την τεχνητή νοημοσύνη, τον επιχειρησιακό μετασχηματισμό και το μέλλον της ηγεσίας.

Η φετινή ατζέντα κάλυψε διαφορετικές πτυχές της αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης και της σχέσης της με τον ανθρώπινο παράγοντα. Μέσα από εισηγήσεις και συζητήσεις, οι συμμετέχοντες εξέτασαν τόσο τις πρακτικές εφαρμογές της τεχνολογίας όσο και τις αλλαγές που επιφέρει στις δεξιότητες, στα μοντέλα ηγεσίας και στον ρόλο των τμημάτων Ανθρώπινου Δυναμικού.