
Τα γεωμετρικά σχέδια, το αφαιρετικό τους σχήμα και χρώμα εμπνέουν πολλαπλά πεδία συμπεριλαμβανομένης της αρχιτεκτονικής και της γραφιστικής ενώ από σήμερα έχουμε την ευκαιρία να τα παρατηρήσουμε με την ησυχία μας ακόμα και απομακρυσμένα ή να συμβάλουμε ενεργά στην έρευνα και τη διάσωση τους μέσα από τις δικές μας εμπειρίες, τις φωτογραφίες και τις οθόνες μας.
Με τη στήριξη της πρωτοβουλίας Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, δημιουργήθηκε η πρώτη διαδικτυακή πλατφόρμα αφιερωμένη αποκλειστικά στους περιστεριώνες του νησιού, η οποία είναι προσβάσιμη στη διεύθυνση tinosdovecotes.gr.

Το εγχείρημα γεννήθηκε μέσα από το πρόγραμμα «CODE21: Οι Περιστεριώνες των Κυκλάδων στον 21ο αιώνα», που υλοποίησε ο φορέας «ΚΟΙΝΩΝΩ – The Tinos Gathering», παντρεύοντας την παραδοσιακή λαϊκή αρχιτεκτονική με τις σύγχρονες τεχνολογικές δυνατότητες.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η συστηματική καταγραφή, η προστασία και η ανάδειξη αυτού του μοναδικού πολιτιστικού αποθέματος. Με τη χρήση προηγμένων μεθόδων, όπως οι εναέριες λήψεις και η τρισδιάστατη μοντελοποίηση, ψηφιοποιήθηκαν σε πρώτη φάση είκοσι δύο περιστεριώνες, συγκροτώντας την βάση ενός νέου αρχείου τεκμηρίωσης.

Η πλατφόρμα λειτουργεί ως ένας ζωντανός, διαδραστικός χάρτης, όπου οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν στα κτίσματα, να αναζητήσουν ιστορικές πηγές και αρχειακό υλικό, αλλά και να συμβάλουν ενεργά οι ίδιοι. Ιδιοκτήτες περιστεριώνων, ερευνητές και απλοί λάτρεις του νησιού έχουν τη δυνατότητα να ανεβάσουν τις δικές τους φωτογραφίες και μαρτυρίες, εμπλουτίζοντας διαρκώς αυτό το ψηφιακό αποθετήριο.
Με τον πραγματικό αριθμό τους να ξεπερνά τους χίλιους, οι περιστεριώνες της Τήνου συνδέονται τόσο άμεσα με την ταυτότητα του νησιού ώστε να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του τηνιακού τοπίου και της συλλογικής μνήμης.

Στο παρελθόν εξυπηρετούσαν ζωτικές ανάγκες της αγροτικής οικονομίας, προσφέροντας τροφή και πολύτιμο λίπασμα, ενώ παράλληλα εξελίχθηκαν σε αριστουργήματα λαϊκής τέχνης χάρη στα περίτεχνα γεωμετρικά μοτίβα από σχιστόλιθο. Σήμερα, η διατήρησή τους αποτελεί μια σύνθετη πρόκληση, καθώς δεν αρκεί η δομική διάσωση των κτισμάτων, αλλά απαιτείται να παραμείνει ζωντανή η γνώση και η ιστορία που τα συνοδεύει.
Η σύνδεση της επιστημονικής έρευνας με την τοπική κοινωνία επισφραγίστηκε με ένα διήμερο εκδηλώσεων στο νησί. Η αρχή έγινε στον Ταραμπάδο με ξενάγηση στους φημισμένους περιστεριώνες της περιοχής και ένα ανοιχτό συμπόσιο, με κεντρικό ομιλητή τον πρόεδρο του συλλόγου «Οι Φίλοι του Πρασίνου», Γιώργο Ψάλτη.

Κάτοικοι, ιδιοκτήτες, αρχιτέκτονες και εκπρόσωποι φορέων αντάλλαξαν απόψεις για το μέλλον και την επανενεργοποίηση των μνημείων. Την επόμενη ημέρα, στο χωριό Αγάπη, πραγματοποιήθηκε εργαστήριο αρχιτεκτονικής ιστορίας, όπου ομάδες συμμετεχόντων ανέλαβαν να ανασυνθέσουν την ιστορία συγκεκριμένων περιστεριώνων μέσα από αρχειακή έρευνα και επιτόπια παρατήρηση.
Παράλληλα, εγκαινιάστηκε η παιδική έκθεση «Δίνοντας Χρήση στους Περιστεριώνες», στην οποία παιδιά της Τήνου αποτύπωσαν ζωγραφικά τη δική τους ματιά, μεταμορφώνοντας τα ιστορικά αυτά κτίσματα σε σύγχρονους χώρους συνάντησης και δημιουργίας.

Το έργο αυτό εντάσσεται στο ευρύτερο όραμα του Cycladic Identity, της πρωτοβουλίας του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης που αποσκοπεί στην προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς των Κυκλάδων.
Εστιάζοντας στον πολιτισμό, τη βιοποικιλότητα και την άυλη κληρονομιά, η πρωτοβουλία λειτουργεί ως γέφυρα που προσελκύει πόρους και τους κατευθύνει σε στοχευμένες δράσεις τοπικών φορέων, υπό την αξιολόγηση μιας επιστημονικής επιτροπής αποτελούμενης από τους Δρα Δημήτρη Αθανασούλη, Dr Michael Boyd, Δημήτρη Καραβέλλα και Δρα Αγγελική Κοσμοπούλου.

Έχοντας ήδη στηρίξει είκοσι έξι προγράμματα σε δεκαπέντε νησιά και με δέκα νέες χρηματοδοτήσεις να αναμένονται σύντομα, το πρόγραμμα αποδεικνύει έμπρακτα πώς η παράδοση των Κυκλάδων μπορεί να διαφυλαχθεί και να αναδειχθεί με όρους μέλλοντος.