Και μέσα στην πλειοψηφία των τελευταίων ημερών με την επικράτηση του γκρι στον καιρό που δεν λέει να μας κάνει την χάρη να μας εμφανίσει τον ερχομό της άνοιξης, οι δρόμοι φωτίζονται με ένα έντονο, πλουμιστό και τρυφερό λουλούδι σε πλήρη επαναληπτικότητα…
Είναι τα πρώτα ανθισμένα κλαδάκια απο τις ανοιξιάτικες μιμόζες, ένα λουλούδι με ένα έντονο, φωτεινό κίτρινο χρώμα με μια χαρακτηριστική επιμονή και ανθεκτικότητα ώστε να ανθίζει ακόμα και κάτω από δύσκολες συνθήκες.
Οι μεγάλες πήλινες γλάστρες που βγάζουν στο πεζοδρόμιο τα ανθοπωλεία αλλά και οι βιτρίνες κάθε είδους καταστήματος ακόμα και οι υπαίθριες αγορές και τα μεγάλα σούπερμάρκετ γεμίζουν με την παρουσία και τις ανθοσυνθέσεις με μιμόζες.
Τα φωτεινά κίτρινα κλαδάκια βρίσκουν τον δρόμο τους ακόμα και σε χειροτεχνίες που φέρνουν στο σπίτι οι μαθητές ενώ την Κυριακή 8 Μαρτίου, οι άνδρες θα χαρίζουν κίτρινες μιμόζες σε μητέρες, συζύγους, κόρες και συναδέλφους.
Αλλά και οι φίλες θα χαρίζουν μιμόζες η μία στην άλλη, οι συνάδελφοι θα ανταλλάσσουν κίτρινα κλαδιά στο γραφείο, οι μητέρες στις κόρες και στις γιαγιάδες και αντίστροφα ενισχύοντας τους δεσμούς της κοινής τους πορείας.
Μια γιορτή που μυρίζει μιμόζα ξεφεύγοντας από κοινοτοπίες και τυπικότητες
Και κάπως έτσι δεν είναι μόνο η άνοιξη που προμηνύεται πολυεπίπεδα, αλλά μια βαθιά ριζωμένη παράδοση που κάνει την Ιταλία να ξεχωρίζει στον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας. Ενώ στον υπόλοιπο κόσμο η ημέρα έχει συχνά έναν πιο επιφανειακό, τυπικό ή ακόμα και εμπορικό χαρακτήρα, στην Ιταλία τη χώρα της “La Festa della Donna” όπως ονομάζεται στα ιταλικά.
Η ημέρα αυτή μυρίζει τόσο έντονα την ταπεινή κατά τα άλλα μιμόζα, το άνθος που καθιερώθηκε το 1946 ως οικονομική και ανοιξιάτικη επιλογή, συμβολίζοντας την αλληλεγγύη, τη γυναικεια δύναμη και παράλληλα την ευαισθησία ως δύναμη και όχι ως αδυναμία ψυχής καθιστώντας αδύνατο το “να περάσει στα ψιλά” η συγκεκριμένη μέρα όπως θα λέγαμε στην Ελλάδα.
Η γέννηση ενός συμβόλου: Η Τερέζα Ματέι το 1946
Η ιστορία της μιμόζας δεν ξεκίνησε ως ένα απλό εμπορικό τέχνασμα, αλλά ως μια πράξη πολιτικής και κοινωνικής ταυτότητας.
Το 1946 καθώς η Ιταλία προσπαθούσε ακόμα να επουλώσει τις πληγές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Teresa Mattei, μια εμβληματική μορφή της ιταλικής αντίστασης και μετέπειτα πολιτικός που βοήθησε στη σύνταξη του Συντάγματος της Δημοκρατίας ως η νεότερη τότε γυναίκα που εξελέγη στη Συντακτική Συνέλευση, σε ηλικία μόλις 25 ετών, έψαχνε ένα λουλούδι που θα μπορούσε να αντιπροσωπεύσει την πρώτη ελεύθερη Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στη μεταπολεμική Ιταλία.
Σε αντίθεση με τη Γαλλία, όπου προτιμούσαν τις ακριβές βιολέτες ή τα κρίνα, η Ματέι πρότεινε τη μιμόζα. Ο λόγος ήταν πρακτικός και παράλληλα βαθιά συμβολικός.
Η μιμόζα ανθίζει στις αρχές Μαρτίου βρίσκεται σε όλη την ιταλική ύπαιθρο και είναι ένα λουλούδι που “μπορεί να φαίνεται εύθραυστο, αλλά είναι ικανό να ανθίσει σε αντίξοες συνθήκες και να αντέξει το κρύο”, όπως η ίδια είχε δηλώσει, παραλληλίζοντας το άνθος με τη γυναικεία φύση.
Μάλιστα η επιλογή της μιμόζας δεν ήταν τυχαία ούτε ως προς τη μορφή της. Τα μικρά, ντελικάτα σφαιρικά άνθη της μοιάζουν με χιλιάδες μικρούς ήλιους.
Το κίτρινο τους χρώμα συμβολίζει τη ζωτικότητα, τη χαρά, την ενέργεια και την αναγέννηση της φύσης και ο αριθμός και η εγγύτητα των κίτρινων σφαιριδίων την συλλογικότητα. Ενώ παρά την απαλή, σχεδόν πουπουλένια υφή του, το φυτό της μιμόζας είναι εξαιρετικά ανθεκτικό μετατρέποντας το στο απόλυτο σύμβολο για τους αγώνες των γυναικών για ισότητα και ανεξαρτησία.
Ωστόσο, η επέκταση του δικαιώματος ψήφου στις γυναίκες το 1945 απέτυχε να εξαλείψει τις πατριαρχικές αντιλήψεις που παρέμεναν βαθιά ριζωμένες και στην ιταλική κουλτούρα. Αυτές εκδηλώνονται και στη γειτονική μας χώρα τόσο σε διάφορες πτυχές του επαγγελματικού στίβου όπως είναι η ανισοκατανομή των μισθών και των θέσεων ισχύος ακόμα και σήμερα.
Όσο και πιο τραγικά, στις γυναικοκτονίες των οποίων ο όρος έχει αναγνωριστεί επίσημα πλέον από ιταλικό κράτος ως έγκλημα όχι πάθους όπως για χρόνια παρουσιαζόταν από την απανταχού κακή τηλεόραση και γραπτή δημοσιογραφία αλλά ως έγκλημα στρεβλής εξουσίας.
Torta Mimosa: Η γεύση της γιορτής
Εξίσου εμβληματική όμως με το ίδιο το λουλούδι είναι και η γαστρονομική πτυχή της ημέρας. Η περίφημη torta mimosa τραβά το βλέμμα μας πίσω από τις βιτρίνες των ζαχαροπλαστείων καθώς στρώσεις από κρέμα πατισερί ανανά και ροδάκινο, γαρνίρονται με θρυμματισμένο αφράτο παντεσπάνι για να επιτευχθεί αυτή η μοναδική ομοιότητα με την επιφάνεια του λουλουδιού-συμβόλου.
Αν και ο δημιουργός της, ο ζαχαροπλάστης Adelmo Renzi από το Ριέτι, αφιέρωσε αρχικά τη βραβευμένη δημιουργία του τη δεκαετία του 1960 στο Σαν Ρέμο, την “Πόλη των Λουλουδιών”, η φήμη της εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη την Ιταλία, καθιστώντας την το ανεπίσημο γαστρονομικό σύμβολο της La Festa della Donna.
Πέρα από τις τούρτες και τα λουλούδια, πολλές γυναίκες λαμβάνουν άδεια για τη συγκεκριμένη Ημέρα από τις επιχειρήσεις τους ενώ μια σειρά από πολιτιστικές πρωτοβουλίες τιμούν ομοίως τις γυναίκες, προσφέροντας ελεύθερη είσοδο στα μουσεία στις 8 Μαρτίου, πέρα από τις πολυποίκιλες εκδηλώσεις για μια ημέρα με σθεναρά επαναστατική ιστορία.
Η μιμόζα στην Ιταλία είναι κάτι παραπάνω από ένα εποχιακό λουλούδι. Είναι μια υπενθύμιση ότι η ομορφιά και τα δικαιώματα δεν χρειάζονται πολυτέλεια για να επιβιώσουν, αλλά φροντίδα, ενότητα και φως.
Κάθε κίτρινο κλαδάκι που προσφέρεται στις 8 Μαρτίου μεταφέρει ένα μήνυμα που παραμένει επίκαιρο από το 1946: η γυναικεία δύναμη ξέρει να επιβιώνει, ειδικά όταν ανθίζει σε ένα γερά ενωμένο συλλογικό επίπεδο καθώς η πορεία προς την ισότητα συνεχίζεται.