Υπενθυμίζεται πως από την εποχή της πανδημίας – ελέω της ανάγκης για απομακρυσμένη εργασίας και της εν εξελίξει ψηφιοποίησης – οι αλλαγές στην εργασία ήταν αρκετές.
Για παράδειγμα, μια μερίδα νέων εργαζομένων με εξειδίκευση – προερχόμενοι κυρίως από το εξωτερικό ή στελέχη και founders νεοφυών επιχειρήσεων – που μπορούσαν να ζουν στην Ελλάδα και να έχουν υψηλές απολαβές – μισθούς εξωτερικού. Σε άλλες περιπτώσεις βέβαια (στις περισσότερες) η πιέση στο εργατικό δυναμικό αυξάνονταν, οι μισθοί παρέμεναν στα ίδια επίπεδα παρά τις προσπάθειες στήριξης.
Σήμερα, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι μια νέα ισορροπία στην αγορά: υψηλότερες αμοιβές για λίγους, αυξημένη πίεση για πολλούς και μια διάχυτη αίσθηση ότι το εργασιακό τοπίο αλλάζει πιο γρήγορα από όσο μπορούν να το παρακολουθήσουν οι άνθρωποι.
Σημειώνεται πάντως πως η τελευταία αύξηση του κατώτατου μισθού που ανακοίνωσε του Υπ. Εργασίας συμπαρασύρει προς τα πάνω περίπου 700.000 θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, και το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων, όσοι λαμβάνουν επιδόματα και παροχές που υπολογίζονται με βάση τον κατώτατο μισθό (π.χ. επίδομα μητρότητας, γονικής άδειας, ανεργίας), τριετίες, ενώ έμμεσα επηρεάζεται και ο μέσος μισθός, ο οποίος, σύμφωνα με τα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης του συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ» για το 2025 ανήλθε στα 1.516 ευρώ.
Οι «πρωταθλητές» των μισθών και η νέα οικονομία των δεξιοτήτων
Η εικόνα των αποδοχών το 2025 καταδεικνύει ξεκάθαρα ότι η οικονομία επιβραβεύει συγκεκριμένες δεξιότητες και κλάδους. Πέντε τομείς ξεχωρίζουν, προσφέροντας μέσους μισθούς άνω των 2.000 ευρώ:
- Χρηματοοικονομικός τομέας: 2.940 ευρώ
- Ενέργεια: 2.613 ευρώ
- Προγραμματισμός και συμβουλευτικές υπηρεσίες: 2.324 ευρώ
- Έρευνα και ανάπτυξη: 2.175 ευρώ
- Φαρμακοβιομηχανία: 2.108 ευρώ
Οι αριθμοί αυτοί αντανακλούν τη μετατόπιση της οικονομίας προς δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπου η γνώση, η τεχνολογία και η εξειδίκευση αποτελούν το πλέον κρίσιμο στοιχείο.
Παράλληλα, οι συγκεκριμένοι κλάδοι δεν είναι απλώς καλύτερα αμειβόμενοι, αλλά και δυναμικοί σε όρους απασχόλησης. Απορροφούν δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους, ενισχύοντας τον ρόλο τους ως «πυλώνες» της σύγχρονης οικονομίας.
Ωστόσο, αυτή η εικόνα δημιουργεί και ένα νέο χάσμα: μεταξύ εργαζομένων υψηλής εξειδίκευσης και εκείνων που παραμένουν σε κλάδους χαμηλότερων αποδοχών. Πρόκειται για μια διαρθρωτική μεταβολή που αναμένεται να ενταθεί τα επόμενα χρόνια, όπως επισημαίνουν ειδικοί.
*παρακάτω η εικόνα για την αύξηση σε επίπεδο θέσεων εργασίας σε κλάδους υψηλής παραγωγικότητας
Η συνολική εικόνα των μισθών: Μια άνιση άνοδος
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου, σε επίπεδο συνόλου, οι μισθοί στην Ελλάδα είναι βελτιωμένοι, αν και προφανώς το χάσμα με το τι επικρατεί σε επίπεδο Ε.Ε παραμένει σημαντικό. Πιο αναλυτικά:
Ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης διαμορφώθηκε στα 1.516 ευρώ το 2025, σημειώνοντας αύξηση 4,56% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Από το 2019, η συνολική άνοδος φτάνει το 30,3%, γεγονός που αποτυπώνει μια σταδιακή ανάκαμψη της αγοράς εργασίας.
Επιπλέον, το 63,5% των εργαζομένων αμείβεται πλέον με πάνω από 1.000 ευρώ, ενώ ενισχύεται η μεσαία μισθολογική κατηγορία. Σχεδόν ένας στους τέσσερις εργαζόμενους λαμβάνει αποδοχές μεταξύ 1.001 και 1.200 ευρώ, στοιχείο που δείχνει ότι η «μεσαία ζώνη» ανακάμπτει.
Ωστόσο, πίσω από τους μέσους όρους κρύβονται σημαντικές ανισότητες. Κλάδοι όπως η εστίαση, οι υπηρεσίες και οι προσωπικές δραστηριότητες μπορεί να κατέγραψαν εντυπωσιακές αυξήσεις (έως και 46%), αλλά εξακολουθούν να κινούνται σε χαμηλότερα επίπεδα αποδοχών. Σε αυτό το περιβάλλον, οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας αναμένεται να παίξουν καθοριστικό ρόλο, ενισχύοντας τις αποδοχές σε ευρύτερα στρώματα εργαζομένων.
3 σημαντικοί τομείς
Καθοριστικό ρόλο στην περαιτέρω αύξηση των μισθών αναμένεται να διαδραματίσουν οι κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Ήδη έχουν υπογραφεί συμφωνίες σε κλάδους όπως: η βιομηχανία ζαχαρωδών, ο επισιτισμός και η αρτοποιία. Παράλληλα, αναμένονται νέες συμβάσεις, μεταξύ άλλων, στο λιανεμπόριο. Η επέκταση των συμβάσεων στο σύνολο των εργαζομένων κάθε κλάδου, σε συνδυασμό με το νέο θεσμικό πλαίσιο, εκτιμάται ότι θα ενισχύσει περαιτέρω τις αποδοχές μέσα στο 2025. Οι λεπτομέρειες για τους 3 κλάδους:
Η μεγάλη εικόνα – Τεχνητή Νοημοσύνη: ευκαιρία ή απειλή;
Όπως αναδεικνύουν πολλές έρευνες που βλέπουν τος φως της δημοσιότητας, η σημαντικότερη ίσως μεταβλητή που επηρεάζει σήμερα την αγορά εργασίας είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη. Η διείσδυσή της είναι ραγδαία: σχεδόν το 45% των εργαζομένων τη χρησιμοποιεί καθημερινά, ποσοστό αυξημένο κατά 13% μέσα σε έναν χρόνο.
Ωστόσο, η αύξηση της χρήσης δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση εμπιστοσύνης. Αντιθέτως, καταγράφεται πτώση 18%, γεγονός που αποκαλύπτει ένα κρίσιμο παράδοξο: οι εργαζόμενοι χρησιμοποιούν την τεχνολογία περισσότερο, αλλά την εμπιστεύονται λιγότερο, σύμφωνα με την ManpowerGroup.
Η αιτία βρίσκεται κυρίως στο χάσμα δεξιοτήτων. Περισσότεροι από τους μισούς εργαζόμενους δηλώνουν ότι δεν έχουν λάβει επαρκή εκπαίδευση, ενώ η έλλειψη mentoring επιτείνει το πρόβλημα. Την ίδια στιγμή, το 43% φοβάται ότι η αυτοματοποίηση μπορεί να αντικαταστήσει τη δουλειά του μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν λειτουργεί απλώς ως εργαλείο παραγωγικότητας, αλλά ως παράγοντας ανασφάλειας. Και αυτό έχει άμεσες επιπτώσεις στη συμπεριφορά των εργαζομένων.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις βρίσκονται μπροστά σε ένα κρίσιμο δίλημμα: πώς θα αξιοποιήσουν τις δυνατότητες της τεχνολογίας χωρίς να διαρρήξουν τη σχέση εμπιστοσύνης με το ανθρώπινο δυναμικό τους.
«Job hugging»: η νέα ψυχολογία της εργασίας
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, αναδύεται ένα νέο φαινόμενο: το «job hugging». Πρόκειται για την τάση των εργαζομένων να παραμένουν στη θέση τους όχι απαραίτητα από ικανοποίηση ή αφοσίωση, αλλά από ανάγκη για σταθερότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 64% των εργαζομένων δηλώνει ότι σκοπεύει να μείνει στον τρέχοντα εργοδότη του. Ωστόσο, το στοιχείο που προκαλεί εντύπωση είναι ότι το 60% συνεχίζει να αναζητά νέες ευκαιρίες. Με άλλα λόγια, οι εργαζόμενοι δεν φεύγουν – αλλά ούτε και «δένονται» πραγματικά με την εργασία τους.
Η τάση αυτή συνδέεται άμεσα με:
- τον φόβο της αυτοματοποίησης
- την οικονομική πίεση
- την έλλειψη εμπιστοσύνης προς το μέλλον
Ιδιαίτερα έντονη είναι η εικόνα στη Gen Z, όπου το 68% συμπληρώνει το εισόδημά του μέσω δεύτερης εργασίας ή gig economy. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι η εργασιακή σταθερότητα δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.
Το «job hugging» αποτελεί ίσως το πιο σαφές σημάδι ότι η αγορά εργασίας εισέρχεται σε μια φάση μετάβασης, όπου η ασφάλεια υπερισχύει της φιλοδοξίας.
Το μέλλον της εργασίας
Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η αγορά εργασίας δεν μετασχηματίζεται απλώς, αλλά επαναπροσδιορίζεται. Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τους ρόλους, τις δεξιότητες και τις προσδοκίες, ενώ η έλλειψη ταλέντου ενισχύει τη διαπραγματευτική δύναμη των εργαζομένων.
Μέχρι το 2030, εκτιμάται ότι θα αλλάξει σχεδόν το 39% των βασικών δεξιοτήτων, με τις «ανθρώπινες» δεξιότητες όπως η δημιουργικότητα, η κριτική σκέψη και η ενσυναίσθηση να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Παράλληλα, η παραγωγικότητα ίσως μεταφράζεται αλλιώς. Η εντατικοποίηση της εργασίας και το αυξημένο burnout (63% των εργαζομένων δηλώνει ότι το βιώνει) δείχνουν ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί για να βελτιώσει την απόδοση.
Το κρίσιμο ερώτημα για τις επιχειρήσεις δεν είναι πλέον αν θα επενδύσουν στην τεχνολογία, αλλά πώς θα επενδύσουν στους ανθρώπους τους. Η εκπαίδευση, το upskilling και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης αναδεικνύονται σε βασικούς παράγοντες επιτυχίας.
