Αυτή ήταν και η φράση-οπτική του Γιάννη Ψυχοπαίδη στην συνέντευξη τύπου της νέας έκθεσης- αφιέρωμα στον διακεκριμένο καλλιτέχνη στο Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή και το Μουσείο του στην Αθήνα που κρατήσαμε αφού τελικά κατά κάποιο, ιδιαίτερο τρόπο τελικά χρωμάτισε συνολικά την επίσκεψη μας.
Τα “τοπία” που κράτησε ανάμεσα στην Ελλάδα και άλλες χώρες της Ευρώπης
Με τίτλο «Γιάννης Ψυχοπαίδης: Τοπία της Μνήμης. Αυτά που κράτησα», η έκθεση προσφέρει μια πλούσια εμπειρία γνωριμίας με το έργο και τα «τοπία της μνήμης» του δημιουργού μέσα από μια βαθιά προσωπική ανασκόπηση, καθώς περιλαμβάνει εβδομήντα έργα που ο ίδιος ο καλλιτέχνης επέλεξε να κρατήσει στην ιδιωτική του συλλογή.
Από τις 20 Μαΐου έως τις 4 Οκτωβρίου 2026, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν μια μοναδική χαρτογράφηση της καλλιτεχνικής του πορείας από το 1962 μέχρι σήμερα, ανακαλύπτοντας τις επιλογές και τους σταθμούς της ζωής του.
Ο Γιάννης Ψυχοπαίδης εμφανίστηκε στο εικαστικό προσκήνιο μέσα στο ζωντανό και ελπιδοφόρο κλίμα φιλελευθερισμού της δεκαετίας του 1960. Υπήρξε εξέχον μέλος της Ομάδας Τέχνης Α, της πρωτοποριακής ομάδας των Νέων Ελλήνων Ρεαλιστών, καθώς και του Κέντρου Εικαστικών Τεχνών.
Ήδη από τα πρώτα του βήματα, τα έργα του αποτύπωναν μια νεοπαραστατική στροφή που εκδηλωνόταν τότε σε παγκόσμια κλίμακα και επηρέασε καθοριστικά την ελληνική σκηνή. Η δημιουργική του γονιμότητα βασίστηκε σε μια σύζευξη δύο κόσμων, της ελληνοπρεπούς και της δυτικότροπης εικαστικής παιδείας.
Αυτό το γόνιμο πολιτισμικό σταυροδρόμι τού επέτρεψε να αναπτύξει έναν δυνατό καλλιτεχνικό διάλογο, με προσωπικό ύφος και χρώμα, με επιρροές και πτυχές που θυμίζουν άλλοτε ιδιάζοντα παζλ, άλλοτε ασκήσεις ανατομίας και άλλοτε κόμικς.
Μια έκθεση συνδιαμορφωμένη από τις αφηγήσεις του δημιουργού
Η έκθεση είναι δομημένη σε είκοσι ξεχωριστά κεφάλαια, τα οποία διαμορφώθηκαν με βάση τις αυθεντικές αφηγήσεις και τις επεξηγήσεις του ίδιου του δημιουργού. Η διαδρομή ξεκινά με τα πρώιμα έργα του 1962, που αποτελούν την αφετηρία της ουσιαστικής του πορείας, και συνεχίζει με τις δημιουργίες του 1967, οι οποίες κουβαλούν την ένταση και τον απόηχο της πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής εκείνης της περιόδου.
Στην ενότητα «Μάθημα Ανατομίας», αποκαλύπτεται η στενή σχέση του καλλιτέχνη με το ανθρώπινο σώμα, μια σχέση που ξεκινά από τα φοιτητικά του χρόνια και αποτυπώνεται σε φιγούρες και γυμνά μοντέλα που, παρά την ερωτική τους αύρα, μοιάζουν εύθραυστα και φέρουν βαθιά, αόρατα τραύματα.
Η περιήγηση φέρνει στο φως και άλλους εμβληματικούς κύκλους δουλειάς. Η σειρά «Το γράμμα που δεν έφτασε» παντρεύει ετερόκλητα υλικά με προσωπικές αναφορές και στοιχεία της καθημερινότητας, ενώ η «Νύχτα στις Βρυξέλλες», που δημιουργήθηκε μετά τη μετανάστευσή του εκεί το 1986, εξερευνά τα όρια ανάμεσα στον ιδιωτικό χώρο του δωματίου και το αστικό τοπίο έξω από το παράθυρο.
Ενώ ιδιαίτερη θέση στην έκθεση έχει «Ο Χρησμός», ένα από τα πιο πολυεπίπεδα έργα του, καθώς και οι δημιουργίες που είναι εμπνευσμένες από τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 στην Αρχαία Ολυμπία, όπου το παρόν συνομιλεί με την κλασική αρχαιότητα ως αιώνιο σημείο αναφοράς.
Την επιμέλεια αυτής της διοργάνωσης υπογράφει ο Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος, Κυριάκος Κουτσομάλλης, ενώ η υποβλητική σκηνογραφία ανήκει στην Παρασκευή Γερολυμάτου και τον Ανδρέα Γεωργιάδη.
Επιπλέον η εμπειρία της έκθεσης επεκτείνεται και πέρα από τις αίθουσες του μουσείου, καθώς συνοδεύεται από έναν εκτενή δίγλωσσο κατάλογο και μια σειρά από τρία ειδικά επεισόδια podcast, τα οποία προσφέρουν μια ηχητική κατάδυση στον κόσμο του καλλιτέχνη μέσα από τις γνωστές πλατφόρμες.
Τέλος, για το κοινό που επιθυμεί να εμβαθύνει, πραγματοποιούνται τακτικές ξεναγήσεις κάθε Παρασκευή στις έξι το απόγευμα, καθώς και τα Σαββατοκύριακα στις τέσσερις μετά το μεσημέρι.
