Η Ελλάδα στην κορυφή της θεσμικής επενδυτικής ατζέντας
Η Ελλάδα αναδείχθηκε ως ο προτιμώμενος ευρωπαϊκός επενδυτικός προορισμός από το 43% των συμμετεχόντων στη δημοσκόπηση του Hospitality Investor, αφήνοντας πίσω την Ιταλία (29%), καθώς και την Ισπανία και τη Γαλλία (14% η καθεμία).
Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν αυτό που πολλοί στην αγορά προέβλεπαν εδώ και καιρό. Η Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον μια περιφερειακή επενδυτική ευκαιρία για ευκαιριακά κεφάλαια. Πλέον είναι ο βασικός προορισμός θεσμικών επενδύσεων στον ξενοδοχειακό κλάδο σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
«Η Ελλάδα πέρασε από το να αποτελεί θύμα της κρίσης του 2008 στο να αναδειχθεί στον κορυφαίο ευρωπαϊκό προορισμό επενδύσεων σε ξενοδοχεία σύμφωνα με το Investor Council της Questex, με θεμελιώδη μεγέθη που οι ηγέτες του κλάδου συγκρίνουν με την “Ισπανία πριν από 10 χρόνια”. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Ελλάδα αποτελεί μια ελκυστική αγορά επενδύσεων στη φιλοξενία, αλλά ποιοι επενδύουν κεφάλαια και με ποια επενδυτική στρατηγική: private equity με στόχο την ανάπτυξη και μεταπώληση, θεσμικοί επενδυτές με μακροπρόθεσμη διακράτηση, εγχώρια οικογενειακά κεφάλαια ή επέκταση επώνυμων ξενοδοχειακών ομίλων. Σήμερα υπάρχουν περισσότερα κεφάλαια που αναζητούν ελληνικά ξενοδοχειακά περιουσιακά στοιχεία από όσα είναι διαθέσιμα στην αγορά για να καλύψουν αυτή τη ζήτηση», σημείωσε ο Alexi Khajavi, Πρόεδρος Hospitality & Operational Real Estate της Questex.
Η κατεύθυνση αυτή είναι συνεπής με το ευρύτερο επενδυτικό κλίμα που καταγράφηκε νωρίτερα μέσα στη χρονιά, καθώς η έρευνα IHIF EMEA Investor Pulse Check κατέδειξε τη συνεχιζόμενη εστίαση στην Ευρώπη και την ισχυρή εμπιστοσύνη στις βασικές αγορές-πύλες εισόδου.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο συνδυασμός φυσικού τοπίου, πολιτιστικής αυθεντικότητας, αεροπορικής συνδεσιμότητας και ευνοϊκού ρυθμιστικού περιβάλλοντος τοποθετεί την Ελλάδα στο επίκεντρο της σημερινής επενδυτικής στρατηγικής.
Τα πολυτελή και ποιοτικά περιουσιακά στοιχεία οδηγούν τις επενδυτικές τοποθετήσεις
Πιο συγκεκριμένα, το επενδυτικό ενδιαφέρον συγκεντρώνεται στην κορυφή της ποιοτικής κλίμακας.
Μεταξύ των συμμετεχόντων στη δημοσκόπηση του Hospitality Investor, το 57% στοχεύει σε ξενοδοχειακές μονάδες πέντε αστέρων με επαγγελματική διαχείριση, ενώ ένα ακόμη 29% επιδιώκει επενδύσεις σε θέρετρα τριών αστέρων με δυνατότητες δημιουργίας υπεραξίας. Αντίθετα, η ζήτηση για αστικά ξενοδοχεία καταγράφηκε στο μηδέν.
Το ευρύτερο περιβάλλον της αγοράς ενισχύει αυτή τη μετατόπιση προς την ποιότητα. Οι επενδυτικές τάσεις που καταγράφηκαν νωρίτερα μέσα στη χρονιά ανέδειξαν επίσης ισχυρό ενδιαφέρον για τις κατηγορίες upper-upscale, upscale και luxury, επιβεβαιώνοντας την κατεύθυνση που αποτυπώνεται πλέον και στη δημοσκόπηση του Hospitality Investor.
Η Ελλάδα, επεκτείνοντας παράλληλα τον αριθμό των διεθνώς επώνυμων αναπτύξεων πολυτελών και υπερπολυτελών θερέτρων, επιδιώκει να ανταποκριθεί σε αυτή τη ζήτηση.
Τα κεφάλαια ανακατευθύνονται, δεν αποσύρονται
Παρά το αβέβαιο γεωπολιτικό περιβάλλον, η εμπιστοσύνη των επενδυτών στα θεμελιώδη μεγέθη της ευρωπαϊκής αγοράς φιλοξενίας παραμένει ισχυρή. Μεταξύ των συμμετεχόντων στη δημοσκόπηση του Hospitality Investor, ούτε ένας επενδυτής δεν δήλωσε ότι μειώνει ή παγώνει την επενδυτική του δραστηριότητα.
Αντίθετα, το 57% μεταφέρει τις επενδυτικές του τοποθετήσεις προς εναλλακτικές ευρωπαϊκές ή πιο ανθεκτικές αγορές, με τους μεσογειακούς προορισμούς και ιδιαίτερα την Ελλάδα να αναδεικνύονται στους βασικούς ωφελημένους αυτής της ανακατανομής κεφαλαίων.
Ένα επιπλέον 14% διατηρεί την υφιστάμενη επενδυτική του έκθεση, εφαρμόζοντας όμως αυστηρότερα κριτήρια αξιολόγησης των επενδύσεων, ενώ αντίστοιχο ποσοστό αυξάνει ενεργά την επενδυτική του δραστηριότητα, εντοπίζοντας νέες ευκαιρίες αξίας στις σημερινές συνθήκες της αγοράς.
Τα επενδυτικά δεδομένα που συγκεντρώθηκαν νωρίτερα μέσα στη χρονιά ενισχύουν περαιτέρω αυτή την εικόνα, καθώς τα private equity funds εξακολουθούν να θεωρούν τις ευρωπαϊκές αγορές-πύλες εισόδου ως πηγή επενδυτικών ευκαιριών, παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Η κατεύθυνση είναι σαφής: τα έμπειρα επενδυτικά κεφάλαια προσαρμόζουν τη στρατηγική τους αντί να αποχωρούν από την αγορά.
Μια αγορά σε σημείο καμπής
Τα στοιχεία του Hospitality Investor αναδεικνύουν τρεις διαρθρωτικές τάσεις που αναδιαμορφώνουν τις επενδύσεις στον τομέα της φιλοξενίας αναψυχής σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το θεσμικό κεφάλαιο συγκεντρώνεται αντί να διαφοροποιείται, εστιάζοντας στις αγορές που προσφέρουν τις ισχυρότερες αποδόσεις σε σχέση με τον αναλαμβανόμενο κίνδυνο, με την Ελλάδα να καταλαμβάνει σταθερά την κορυφαία θέση.
Παράλληλα, το πλεονέκτημα της ποιότητας ενισχύεται, καθώς οι επενδυτές μετακινούνται προς περιουσιακά στοιχεία υψηλότερης ποιότητας, με επαγγελματική διαχείριση, διεθνή εμπορικά σήματα και ισχυρή δυνατότητα διατήρησης υψηλών τιμών.
Τέλος, οι γεωπολιτικές αναταράξεις απορροφώνται από την αγορά, καθώς τα έμπειρα επενδυτικά κεφάλαια αναπροσαρμόζουν τη στρατηγική τους αντί να αποχωρούν.
Για την Ελλάδα, η σύγκλιση αυτών των τάσεων σηματοδοτεί ένα σημαντικό σημείο καμπής. Η χώρα προσφέρει ακριβώς όσα αναζητούν σήμερα οι θεσμικοί επενδυτές: πολυτελή και upper-upscale θέρετρα, υψηλή αξιολόγηση ως αγορά-πύλη με σημαντικές προοπτικές, αυθεντικές εμπειρίες φιλοξενίας και ένα ρυθμιστικό περιβάλλον που ευθυγραμμίζεται ολοένα και περισσότερο με τις ανάγκες μεγάλων ξένων επενδύσεων.
Μεταξύ άλλων, ο Δρ. Μαρίνος Γιαννόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος της Enterprise Greece επισημαίνει πως “τα πρόσφατα ευρήματα της Questex, που κατατάσσουν την Ελλάδα στην κορυφή των επενδυτικών προτιμήσεων στον ευρωπαϊκό ξενοδοχειακό κλάδο, επιβεβαιώνουν την ισχυρή εμπιστοσύνη της παγκόσμιας επενδυτικής κοινότητας στις προοπτικές της χώρας”.
Εμβληματικές κινήσεις – ξενοδοχεία υψηλών προδιαγραφών
Τα μεγάλα διεθνή private equity funds και οι θεσμικοί επενδυτές δεν αναζητούν πλέον μόνο ευκαιρίες εξαγορών, αλλά υλοποιούν πολυετή επενδυτικά σχέδια που περιλαμβάνουν ανακαινίσεις, νέες αναπτύξεις, στρατηγικές συνεργασίες και δημιουργία υπεραξίας.
Η στροφή προς πολυτελή resorts, διεθνή brands και υψηλής ποιότητας τουριστικές υποδομές αποτυπώνει τη διαρκή αναβάθμιση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, ενισχύοντας τη θέση της χώρας ως ενός από τους πλέον ελκυστικούς προορισμούς για επενδύσεις φιλοξενίας στην Ευρώπη. Τελευταίες κινήσεις και μερικά παραδείγματα:
Η HIP (Hotel Investment Partners), ο ξενοδοχειακός βραχίονας της Blackstone στη Νότια Ευρώπη, συνεχίζει τα σχέδια επέκτασης. Διαθέτοντας ήδη διψήφιο αριθμό ξενοδοχείων στη χώρα, προχώρησε σε μια στρατηγική συμφωνία για το Cretan Malia Park στην Κρήτη. Η HIP επενδύει στην ενεργειακή και αισθητική αναβάθμιση του θέρετρου, ενισχύοντας ένα ισχυρό χαρτοφυλάκιο. Σε αυτό περιλαμβάνονται παγκόσμια brands όπως το Grand Hyatt Athens, το Dreams Corfu Resort & Spa και το Domes Noruz Kassandra στη Χαλκιδική.
Σε τροχιά δυναμικής ανάπτυξης βρίσκεται και η αμερικανική H.I.G. Capital. Μέσω της πλατφόρμας Ella Resorts, ολοκλήρωσε μια γιγαντιαία αναχρηματοδότηση ύψους 1,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τα logistics και τα ξενοδοχεία της. Η κίνηση αυτή της δίνει την απαραίτητη ρευστότητα για να τρέξει το επενδυτικό της πλάνο. Στο επίκεντρο βρίσκεται η πλήρης ενσωμάτωση των πέντε ξενοδοχείων του Kipriotis Group στην Κω, τα οποία προστέθηκαν τυπικά πέρυσι στα ήδη λειτουργούντα premium θέρετρα του ομίλου σε Ρόδο και Κέρκυρα.
Από τη πλευρά της η Bain Capital υλοποίησε ένα εκτενές πρόγραμμα ανακαίνισης ύψους 24 εκατομμυρίων ευρώ, ολοκλήρωσε την πώληση του πεντάστερου Cora Resort & Spa στη Χαλκιδική προς τον ισραηλινό όμιλο Fattal. Παράλληλα, το fund στρέφει το ενδιαφέρον του σε αυτόνομα concept υψηλών απαιτήσεων, προχωρώντας στο λανσάρισμα του Omeon Mykonos (πρώην Domes Noruz Mykonos), με έμφαση στο “quiet luxury” και τον τουρισμό ευεξίας.
Ηχηρή είσοδο στην ελληνική αγορά πραγματοποίησε η Brookfield Asset Management. Το fund προχώρησε στη σύσταση κοινής εταιρείας (joint venture) με την Domes Resorts, αποκτώντας το πλειοψηφικό ποσοστό του βραβευμένου Domes Zeen Chania στην Κρήτη. Η Brookfield χρηματοδοτεί ένα εκτεταμένο πλάνο επέκτασης άνω των 40 εκατομμυρίων ευρώ, με σκοπό τη δημιουργία νέων πολυτελών κλινών δίπλα στο υφιστάμενο συγκρότημα.
Στον τομέα των στρατηγικών συμπράξεων, η ισπανική Azora υπέγραψαν πέρυσι συμφωνία με την οικογένεια Ιωάννου. Το fund απέκτησε το 50,1% της Donkey Hotels, δημιουργώντας μια ισχυρή θεσμική πλατφόρμα με άμεσο στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη. Το χαρτοφυλάκιο της σύμπραξης περιλαμβάνει εμβληματικά ξενοδοχεία της πρωτεύουσας, όπως το Athenaeum InterContinental Athens, το NEW Hotel και το Semiramis στην Κηφισιά, καθώς και το NOUS στη Σαντορίνη.
Η μεγαλύτερη, ωστόσο, θεσμική τοποθέτηση στην εγχώρια αγορά παραμένει αυτή του κρατικού επενδυτικού ταμείου της Σιγκαπούρης, GIC. Έχοντας αποτιμήσει τον όμιλο Sani/Ikos στα 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την εξαγορά του, η GIC υλοποιεί ένα μακροπρόθεσμο επενδυτικό πλάνο που ξεπερνά το 1 δισεκατομμύριο ευρώ. Στόχος είναι η επέκταση των διάσημων resorts (όπως το Sani Resort και τα Ikos Resorts) στην Ελλάδα και τη Μεσόγειο, στοχεύοντας σε πάνω από 5.600 δωμάτια.
