Τα στοιχεία βάσει του απολογισμού – έρευνα του ΙΟΒΕ που παρουσιάστηκαν σήμερα σε εκπροσώπους των media είναι χαρακτηριστικά: Το 77% των κεφαλαίων δόθηκε σε ΜμΕ με ετήσιο κύκλο εργασιών έως €2 εκατ. και το 72% σε οντότητας που απασχολούσαν έως 10 εργαζομένους.
Συνοπτικά, για κάθε 1 ευρώ πόρων που δεσμεύονται στα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΑΤ, παράγονται 3,58 ευρώ ΑΕΠ. Στο ίδιο 1 ευρώ αντιστοιχούν 2,10 ευρώ εισόδημα εργαζομένων και 1,43 ευρώ δημόσια έσοδα, ενώ σε κάθε 1 εκατ. ευρώ δεσμευμένων πόρων αντιστοιχούν 110 ετήσιες θέσεις εργασίας.
Σωρευτικά, την περίοδο 2019-2025, τα προγράμματα της ΕΑΤ και οι συνολικές επενδύσεις των ωφελούμενων επιχειρήσεων συνέβαλαν σε:
- 12,5 δισ. ευρώ συνολική επίδραση στο ΑΕΠ (άμεση, έμμεση και προκαλούμενη)
- 383.600 ετήσιες θέσεις πλήρους απασχόλησης
- 7,3 δισ. ευρώ εισόδημα εργαζομένων
- 5 δισ. ευρώ δημόσια έσοδα.
Σε επίπεδο κλάδων, το 74% των δανείων (€8,6 δισ.) κατευθύνθηκε στο εμπόριο, τη μεταποίηση και τον κλάδο καταλυμάτων και εστίασης. Γεωγραφικά, το 61% της επίδρασης στο ΑΕΠ προέρχεται από ωφελούμενους στην Αττική και την Κεντρική Μακεδονία, ενώ οι πολλαπλασιαστικές επιδράσεις ήταν υψηλότερες σε περιοχές όπως το Νότιο Αιγαίο, τα Ιόνια Νησιά και η Κρήτη.
Το επόμενο βήμα;
Σύμφωνα με την διοίκηση της HDB, στόχος είναι η περαιτέρω διεύρυνση των προγραμμάτων ώστε να ικανοποιηθούν όλο περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις – που πληρούν τα κριτήρια. Άλλωστε, η στόχευση δεν θα είναι απλά να υπάρχει ένα προφίλ bankable αλλά ένα business plan που ικανοποιεί τις ανάγκες για διαφάνεια, βιωσιμότητα στα πλαίσια ενός ορθού μοντέλου ανάπτυξης.
Πρακτικά, κατευθύνονται 2 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, εκ των οποίων το μεγαλύτερο μέρος θα κατευθυνθεί σε ΜμΕ. Όπως ειπώθηκε, 1 δισ. ευρώ για δάνεια και 400 εκατ. ευρώ για εγγυοδοσία. Με τη μόχλευση, τα 1,4 αυτά δισ. εκτιμάται ότι θα κινητοποιήσουν χρηματοδοτήσεις της τάξης των 5 δισ. ευρώ. Τα υπόλοιπα 500 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στη στεγαστική πολιτική και συγκροτούν χαρτοφυλάκιο 1 δισ. ευρώ για το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ».
Αξίζει να σημειωθεί ωστόσο, πως όσοι είχαν κάνει αιτήσεις στο πλαίσιο του ΤΑΑ και δεν πρόλαβαν να ενταχθούν λόγω του χρονικού ορίου θα πρέπει να υποβάλουν νέα αίτηση, καθώς οι παλαιές αιτήσεις δεν μεταφέρονται αυτομάτως.
Το επόμενο βήμα, όπως εξαγγέλθηκε από τον Πρωθυπουργό στη ΔΕΘ, είναι η αξιοποίηση €1,5 δισ. νέων πόρων που θα μοχλευθούν σε χρηματοδοτήσεις €5 δισ. προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με ενεργοποίηση έως τις αρχές του 2027, καθώς και το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», ύψους €2 δισ.
Για την Διευθύνουσα Σύμβουλο της ΕΑΤ, Ισμήνη Παπακυρίλλου βασικό ζήτημα είναι οι άνθρωποι πίσω από τους αριθμούς. Πού φτάνει δηλαδή η χρηματοδότηση; πώς βοηθάει και πώς θα διευρυνθεί η πρόσβαση στα κεφάλαια αυτά για περισσότερους;
Στο πλαίσιο αυτό υπογράμμισε και τη σημαντικότητα του προγράμματος μικροπιστώσεων, όπου μέχρι σήμερα έχουν δοθεί 1000 δάνεια περίπου συνολικού ύψους περίπου 9,12 εκατ. ευρώ, ενώ το πρόγραμμα γυναικείας επιχειρηματικότητας έχει φτάσει τα 411 δάνεια.
«Η μελέτη του ΙΟΒΕ τεκμηριώνει την επιτυχία και την αναπτυξιακή στόχευση των δράσεων της ΕΑΤ. Οι δημόσιοι πόροι που χρησιμοποιούνται στα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΑΤ αποδίδουν πολλαπλάσια μέσω της μόχλευσης ιδιωτικών κεφαλαίων, επιστρέφουν και χρηματοδοτούν ξανά την πραγματική οικονομία. Το οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα είναι, πρωτίστως, οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις που άντεξαν στην κρίση, επένδυσαν και στήριξαν θέσεις εργασίας σε όλη τη χώρα. Η ΕΑΤ λειτουργεί πλέον ως κεντρικός αναπτυξιακός μηχανισμός της ελληνικής οικονομίας. Με τους νέους πόρους που μας εμπιστεύθηκε η Πολιτεία, δημιουργούμε ακόμη περισσότερες ευκαιρίες για χρηματοδότηση των ΜμΕ», τόνισε.
Μιλώντας για τον αγροτικό τομέα, γνωστοποίησε πως μέσα στον Οκτώβριο θα έρθει στην αγορά το 1ο ταμείο (ταμείο αγροτικής επιχειρηματικότητας), ενώ έρχεται και η πρόσκληση προς τις τράπεζες για το 2ο ταμείο (μικροδάνεια σε αγρότες). Τέλος θα ακολουθήσει μετέπειτα και το 3ο ταμείο (για νεαρούς αγρότες). Οι πρωτοβουλίες αυτές υπολογίζονται στα 365 εκατ. ευρώ συνολικά.
Tο νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ»
Με αναβαθμίσμενα – διευρυμένα – κριτήρια έρχεται η συνέχεια του προγράμματος «Σπίτι μου», καθώς αναμένεται στις αρχές του 2027 το «Σπίτι μου 3». Και σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει οι ενδιαφερόμενοι να επανυποβάλουν αίτηση – αν δεν είχαν προλάβει να χρηματοδοτηθούν από το «Σπίτι μου 2».
Το ύψος του δανείου από 190.000 ευρώ μπορεί να ανέλθει στα 230.000 ευρώ και το νέο υψηλό όριο όσον αφορά την αξία ακινήτου ανεβαίνει στις 300.000 ευρώ.
Όπως σημείωσε ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης περίπου 25.000 οικογένειες έχουν αποκτήσει σπίτι με τα δύο προγράμματα που έτρεξαν.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στον αναπτυξιακό ρόλο της ΕΑΤ, τονίζοντας ότι μέχρι σήμερα έχουν δοθεί δάνεια ύψους σχεδόν €13 δισ. προς 46.000 επιχειρήσεις. Ανέδειξε δε το γεγονός ότι το 77% των δικαιούχων έχει ετήσιο κύκλο εργασιών έως €2 εκατ. και το 72% έως 10 εργαζομένους, την ώρα που, μέσω των εγγυοδοτικών προγραμμάτων, διευρύνεται συνεχώς η περίμετρος των επιχειρήσεων που αποκτούν πρόσβαση στα τραπεζικά ιδρύματα.
«Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα θα συνεχίσει να στηρίζει τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, με ακόμα περισσότερους πόρους που εξασφαλίστηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και που αναμένεται να κινητοποιήσουν δάνεια ύψους 5 δισ. ευρώ, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην αντιμετώπιση μεγάλων σύγχρονων ζητημάτων, όπως το Στεγαστικό. Η πρόκληση της επόμενης τετραετίας είναι η περαιτέρω αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και η βελτίωση της καθημερινότητας των συμπολιτών μας. Και σε αυτή την κατεύθυνση, επιταχύνουμε το έργο και τις μεταρρυθμίσεις, με στόχο τη δημιουργία της Ελλάδας του 2030», τόνισε ο κ. Παπαθανάσης.
Τι εργαλεία χρειαζόμαστε για το μέλλον όταν αλλάζουν οι ανάγκες και οι προκλήσεις; Κατά τον Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ, Νίκο Βέττα τα στοιχεία της έρευνας του ΙΟΒΕ είναι σίγουρα θετικά – όχι πανηγυρικά – εστιάζοντας στο γεγονός ότι πρέπει να δούμε αν πιάνουν τόπο τα χρήματα, σε μια περίοδο που αλλάζουν οι ανάγκες χρηματοδότησης και στην Ε.Ε (πχ στροφή στην Άμυνα). Υπογράμμισε την θετική συνεισφορά της ΕΑΤ, τονίζοντας πως δεν πρέπει να ξεχνάμε τις πληγές και από που προέρχεται η ελληνική οικονομική (κρίση).
Ειδικότερα σημείωσε: «Η μελέτη αποτιμά, με το υπόδειγμα εισροών-εκροών, το αποτύπωμα των προγραμμάτων της ΕΑΤ προς επιχειρήσεις την περίοδο 2019-2025. Για κάθε €1 που δεσμεύει η ΕΑΤ, οι συνολικές επενδύσεις δημιουργούν €3,58 ΑΕΠ, €2,10 εισόδημα εργαζομένων και €1,43 δημόσια έσοδα. Η σωρευτική επίδραση εκτιμάται σε €12,5 δισ. στο ΑΕΠ και σε 383.600 ετήσιες θέσεις εργασίας, με το 56% της επίδρασης στο ΑΕΠ να προέρχεται από πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις. Η ανάλυση δείχνει επίσης ότι η δραστηριότητα της ΕΑΤ συνεισέφερε στην πιστωτική ανάκαμψη, ότι η υψηλότερη ανάμειξή της συνδέεται με χαμηλότερα ποσοστά εξόδου επιχειρήσεων στην πανδημία και ότι τα δάνειά της έχουν χαμηλότερη ένταση άνθρακα έναντι των υπόλοιπων τραπεζών. Συνολικά, η ΕΑΤ συνέβαλε κατά την περίοδο διαδοχικών κρίσεων στην ανθεκτικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων, με πράσινο πρόσημο, ενώ κρίσιμη ευκαιρία για το μέλλον θα είναι η περαιτέρω συμβολή στη χρηματοδότηση ενός επιχειρηματικού υποδείγματος με γνώμονα την καινοτομία και την εξωστρέφεια».
Εν κατακλείδι
Η χρησιμότητα των χρηματοδοτικών εργαλείων βρίσκεται στον πολλαπλασιασμό και στην ανακύκλωση των πόρων. Σε αντίθεση με τις επιχορηγήσεις, οι πόροι δεν δαπανώνται εφάπαξ: μοχλεύονται με κεφάλαια των τραπεζών και, καθώς τα δάνεια αποπληρώνονται και οι εγγυήσεις αποδεσμεύονται, οι επιστροφές από προηγούμενα εργαλεία ανακυκλώνονται σε νέα προγράμματα για τις επιχειρήσεις.
Από το 2019 έως τα μέσα Σεπτεμβρίου 2026, η ΕΑΤ ενέκρινε χρηματοδοτήσεις €15,57 δισ. προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά, μέσω 89.214 δανείων. Τα 61.596 επιχειρηματικά δάνεια, ύψους €12,99 δισ., έφτασαν σε 46.025 επιχειρήσεις, εκ των οποίων το 77% έχει κύκλο εργασιών έως €2 εκατ. και το 72% απασχολεί έως 10 εργαζομένους.