Πιάνοντας το νήμα της συζήτησης από τα πρότερα υλικά της ένδυσης που έχουν εξαφανιστεί ή που δεν βρίσκουμε πια με την ίδια δομή, τις εκατοντάδες τεχνικές της ελληνικής παράδοσης του κεντήματος που αργοσβήνουν στα τελευταία έμπειρα χέρια που τις γνωρίζουν καλά, τις αφανείς λεγόμενες Ελληνίδες μοδίστρες που υπήρξαν στην ουσία ταλαντούχες σχεδιάστριες, την έλλειψη πληροφοριών και γνώσεων για την μόδα στην Ελλάδα σε περασμένους αιώνες και τα εξαντλημένα βιβλία-θησαυρούς για την ελληνική ένδυση που ανιχνεύονται στις βιβλιοθήκες των αθηναϊκών bars που κλείνουν, η συζήτηση με την Μαρία Διαμάντη μοιάζει για ακόμα μια φορά με καταγραφή ερωτημάτων-πεδίων για έρευνα, ανάλυση και αναστοχασμό.
Θυμίζει ότι η ουσία του ότι ονομάζουμε μόδα δεν έχει να κάνει τελικά με το πρόσκαιρο και το πεπερασμένο αλλά ακριβώς με το αντίθετο, ανάλογα με την ματιά, την ευαισθησία, την προσέγγιση, την προσήλωση και τη φροντίδα που έχουν άλλη χάρη αλλά και άλλο βάρος και σημασία ως χαρακτηριστικά της φίνας μα και αδιάψευστης γυναικείας δύναμης.
Όλα αυτά, ένα μήνα πριν από την παρουσίαση του νέου εγχειρήματος της Μαρίας, την έκθεση “Haute Premiere: H καταγωγή της μόδας”, μία ερευνητική ερμηνεία – ανασύνθεση, της θηλυκής προέλευσης του πολιτισμού της ένδυσης αφιερωμένη στην μητέρα της.
Οι μοδίστρες που υπήρξαν σχεδιάστριες και οι γυναίκες που υπήρξαν πρωτοπόρες
Ύστερα από την παρουσίαση στο Μουσείο Μπενάκη του Ode Couture, της έκθεσης αφιέρωμα στους Παγκόσμιους Έλληνες Σχεδιαστές, μια ιδέα που της χάρισε ο Γιάννης Τσεκλένης, η έκθεση με τίτλο #HAUTE_PREMIERE, η πιο πρόσφατη ερευνητική και δημιουργική εργασία της Μαρίας Διαμάντη αναμένεται να παρουσιαστεί στις 10 Ιουλίου στο Ωδείο Αθηνών.
Στο πλαίσιο της δεκαετούς έρευνας και της σύνθεσης που ονομάζεται “Άνθρωπος και χρόνος”, η αλληλουχία Παγκόσμιοι Έλληνες Σχεδιαστές (2019), Πρωτοπόρες Γυναίκες στην ιστορία της Μόδας (2026) και το αφιέρωμα στον Γιάννη Τσεκλένη, συνοψίζουν την ιδέα της δημιουργίας που βρίσκεται εντός χρόνου και ταυτόχρονα τον υπερβαίνει ως ένα είδος “Ισόβιας Στιγμής” (Οδ.Ελύτης).
Έτσι, ενώ οι προηγούμενες εκθέσεις της επικεντρώνονται στα ενδύματα, η συγκεκριμένη μελέτη φωτίζει κυρίως τις συνδέσεις μεταξύ παλαιών και νέων ενδυμάτων για να διερευνήσει το πότε ιστορικά αλλάζει πράγματι ένα ενδυματολογικό κομμάτι. Στο επίκεντρο της αλλαγής βρίσκονται οι παγκόσμιες διάσημες αλλά και λιγότερο γνωστές γυναίκες σχεδιάστριες των προηγούμενων αιώνων που συνετέλεσαν στην εξέλιξη της μόδας αποκαθιστώντας την απόδοση της τιμής για τις πρωτοποριακές τους ιδέες που αποδόθηκαν σε μεταγενέστερους άντρες ή έσβησαν μέσα στο γενικευμένο ομιχλώδες τοπίο μέσα στο οποίο χάνονται τα ίχνη από το ταλέντο και την διάνοια των γυναικών αλλά τιμώντας και εκείνες που σε άμετρο πείσμα των καιρών κατάφεραν να γράψουν ιστορία στον τομέα της μόδας.
Σε μια επαναστατική εποχή κατά την οποία ο Αϊνστάιν πρότεινε την θεωρία της σχετικότητας και οι γυναίκες είχαν αρχίσει να μιλάνε για ισότητα, 19 καινοτόμες γυναίκες της μόδας υπενθυμίζουν ότι ο εικοστός αιώνας ήταν μια εποχή πρωτοποριακών αφηγήσεων που διαμόρφωσαν την διαδικασία δημιουργίας της τέχνης της ένδυσης.
Με το Σοννέτο νο.3 του William Shakespeare και συγκεκριμένα κάνοντας αναφορά στην φράση: “[..]Μα αν δεν αφήσεις πίσω σου μια μνήμη στεριωμένη, Πεθαίνεις μόνος και μαζί κι η μνήμη μου πεθαίνει”[1], η Μαρία Διαμάντη μας ανακοινώνει το θέμα πάνω στο οποίο μελετά και εργάζεται εδώ και έξι χρόνια η ίδια και οι μαθήτριες του ατελιέ της.
Μάλιστα, η Μαρία Διαμάντη θα εκθέσει για πρώτη φορά έργα της μαζί με τα έργα των μαθητών της σε μια έκθεση που συνίσταται από καινούριες δημιουργίες ρούχων που είναι αποτελέσμα της μελέτης και του αφιερώματος πάνω στο έργο- 17 (+2) πρωτοπόρων γυναικών στην ιστορία της μόδας που διέπρεψαν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και σημάδεψαν τη μόδα παγκοσμίως τους τελευταίους δυο αιώνες. Καθώς και έργα εμπνευσμένα από δημιουργίες σύγχρονων σχεδιαστών που πιστοποιούν το κατά πόσο οι πρωτοπόρες αυτές γυναίκες επηρέασαν και συνεχίζουν να επηρεάζουν τη μόδα διεθνώς αλλά και πόσο έχουν εμπνεύσει τις επόμενες γενιές με το έργο τους.
Δημιουργίες των Louise Chéruit, Jeanne Lanvin, Jeanne Paquin, Madeleine Vionnet, Nina Ricci, Gabriela (Coco) Chanel, Sonia Delaunay, Elsa Schiaparelli, Valentina, Madame Gres, Claire McCardell, Bonnie Cashin, Margrete (Greta) Platry, Gabrielle Aghion, Mary Quant, Katharine Hamnett, καθώς και της Ελληνίδας Έλλης Ευαγγελίδη απετέλεσαν το χώρο έρευνας, ανάλυσης και επαναδημιουργίας εμβληματικών φορεμάτων που σημάδεψαν την μόδα τους τελευταίους δυο αιώνες.
Και στόχος είναι να ξανασυστηθούν στο κοινό οι αυθεντικές πρωτότυπες δημιουργίες τους με σκοπό να υπογραμμιστεί το γεγονός ότι τη στιγμή που τις δημιούργησαν, ταυτόχρονα δημιούργησαν ιστορία.
Παράλληλα έργα της Μαρίας Διαμάντη και της Ελισάβετ Κοντού-Διαμάντη από το ιστορικό αρχείο και βεστιάριο της οικογενείας Διαμάντη θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο κοινό. Άλλωστε για την Μαρία, η γιαγιά της και η θεία της ήταν οι δύο πιο σημαντικές “Υψηλές Μοδίστρες” της ζωής της.
Μια έκθεση- αποκατάσταση της ιστορίας και της γυναικείας δημιουργίας της μόδας
Δύο αιώνες παρουσιάζονται μέσα από δημιουργίες ραμμένες ακριβώς με τον τρόπο που αρχικά σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν και τα αυθεντικά πρωτότυπα ρούχα των εμπνευστών τους, χρησιμοποιώντας όλες τις παραδοσιακές τεχνικές ραπτικής οι οποίες αποτέλεσαν έναν από τους πιο αυθεντικούς τρόπους έκφρασης της πολιτιστικής ταυτότητας κάθε εποχής, με σκοπό την ζωτικής σημασίας διάδοση τους για την διατήρηση της πολιτιστικής μας πολυμορφίας και της συλλογικής μας μνήμης.
Μια έκθεση ντοκουμέντο που προσεγγίζει με σεβασμό τα αριστουργήματα του παρελθόντος και τα διαχειρίζεται με τέτοιο τρόπο που να καταφέρει να θέσει αλλά και τεκμηριωμένα να απαντήσει το ερώτημα του ποια θέση πράγματι κατέκτησε η γυναικεία δημιουργία στο διεθνές στερέωμα.
Κάθε φορά που σε μια διεθνή πασαρέλα θα βλέπουμε ντραπέ, μήπως θα έπρεπε να θυμόμαστε την Madame Gres; Κάθε φορά που λέξεις θα τυπώνονται πάνω σε φορέματα, μήπως θα έπρεπε να θυμόμαστε την Catharine Hamnnet; Και κάθε φορά που ρούχα θα έχουν λοξό κόψιμο, μήπως θα έπρεπε να θυμόμαστε την Madeleine Vionnet;
Όπως είχε πει και η Coco Channel “μόνο εκείνοι που δεν έχουν μνήμη επιμένουν για την πρωτοτυπία τους”.
Στην έκθεση θα παρουσιαστούν συνολικά 24 έργα μεταξύ των οποίων 10 εξ’ ολοκλήρου χειροποίητες δημιουργίες της Μαρίας Διαμάντη που πρώτη φορά εκθέτει ταυτόχρονα με τους μαθητές της, 8 έργα μαθητών, 4 έργα από την συλλογή του Αρχείου των μαθητών από προηγούμενες χρονιές και 2 έργα από το ιστορικό Αρχείο/Βεστιάριο της οικογένειας Διαμάντη.
Στην έκθεση μελετώνται οι: LOUISE CHERUIT, JANNET LANVIN, JEANNE PAQUIN, MADELEINE VIONNET, NINA RICCI, COCO CHANEL, SONIA DELAUNAY, ELSA SCIAPARELLI, VALENTINA, MADAME GRES, CLAIRE McCARDELL, BONIE CASHIN, GRETA PLATTRY, GABY ABHION, MARY QUANT, CATHARINE HAMNETT, ΕΛΛΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗ, ΜΑΡΙΑ ΔΙΑΜΑΝΤΗ (η μεγαλύτερη), ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΚΟΝΤΟΥ ΔΙΑΜΑΝΤΗ.
Σύλληψη – Έρευνα – Διδασκαλία – Επιμέλεια: Μαρία Διαμάντη
Συμμετέχουν: Λουκία Αναστασοπούλου, Κωνσταντίνα Αρχοντή, Νάνσυ Κακλαμάνου, Άρτεμις Κυρίτση, Άννα Σοφία Μαρίνου, Κατερίνα Μιτζέλου, Άννα Οικονόμου, Δέσποινα Σπανού, Ευφροσύνη Τριπέδη
Πρωτότυπη Μουσική: Σταύρος Σιόλας με το έργο σε πιάνο “Νυχτόβια Ζώα”
Συντελεστές:
Επιμέλεια Συλλογής Ρούχων (βοηθοί): Άννα Σοφία Μαρίνου, Αλεξάνδρα Μπακούση, Ευφροσύνη Τριπέδη
Έρευνα (Βοηθοί): Κωνσταντίνα Αρχοντή, Βαρβάρα Παππά, Ελεάνα Παπαποστόλου
Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Ηλίας Παναγιώτου
Επικοινωνία: Μαρία Λέκκα
Σκηνικά: Βασίλης Παναγιώτου
Φωτισμοί: Δημήτρης Μαλατέστας, Γιώργος Μπότσαρης
Τεχνικός Υπολογιστών: Κωνσταντίνος Μέγας
Φωτογραφία: Δέσποινα Ζιτάκη, Στέλιος Στεφάνου
Μια παραγωγή του Ατελιέ Maria Diamandi©2026.
Atelier Maria Diamandi: 31 Marathons str. Kerameikos – Athens 10435 – mariadiamandi.com