Η τεχνητή νοημοσύνη μετατρέπεται σε βασικό εργαλείο αύξησης της παραγωγικότητας, αλλά οι επενδύσεις και η εξωστρέφεια περνούν προσωρινά σε δεύτερο πλάνο.
Παρά το σύνθετο διεθνές περιβάλλον, οι Έλληνες διευθύνοντες σύμβουλοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το μέλλον με συγκρατημένη αισιοδοξία. Η νέα έρευνα CEO Business Barometer 2026 της Deloitte αποτυπώνει ένα επιχειρηματικό τοπίο στο οποίο η εμπιστοσύνη στις δυνατότητες των ίδιων των επιχειρήσεων παραμένει υψηλή, ακόμη κι όταν οι προοπτικές της οικονομίας και των αγορών εμφανίζονται περισσότερο αβέβαιες.
Το εύρημα αυτό ίσως αποτελεί και το σημαντικότερο μήνυμα της φετινής έρευνας. Οι επιχειρήσεις δεν περιμένουν πλέον ότι η ανάπτυξη θα προέλθει από ένα ευνοϊκό εξωτερικό περιβάλλον. Αντίθετα, στρέφονται προς τις δικές τους οργανωτικές δυνατότητες, επενδύοντας στη λειτουργική αποτελεσματικότητα, στην τεχνολογία και στην καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
Εμπιστοσύνη στις επιχειρήσεις, αλλά όχι στην παγκόσμια συγκυρία
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 84% των CEOs παραμένει αισιόδοξο για τις επιδόσεις της δικής του επιχείρησης μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες, ποσοστό αμετάβλητο σε σχέση με πέρυσι. Αντίθετα, η αισιοδοξία για την ελληνική οικονομία υποχωρεί ελαφρώς στο 54%, ενώ αντίστοιχη επιβράδυνση καταγράφεται και στις εκτιμήσεις για τους επιμέρους κλάδους της οικονομίας.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια ενδιαφέρουσα μεταβολή στη φιλοσοφία των διοικήσεων. Ενώ στο παρελθόν οι επιχειρήσεις βασίζονταν περισσότερο στις γενικότερες οικονομικές εξελίξεις, σήμερα φαίνεται ότι επενδύουν κυρίως στη δική τους προσαρμοστικότητα.
Η τάση αυτή συμβαδίζει και με τα πρόσφατα ευρήματα της PwC Global CEO Survey, όπου οι Έλληνες CEOs εμφανίζονται ιδιαίτερα αισιόδοξοι για τις δυνατότητες των επιχειρήσεών τους, αλλά παράλληλα αναγνωρίζουν ότι τα παραδοσιακά επιχειρηματικά μοντέλα χρειάζονται ριζικό μετασχηματισμό για να παραμείνουν ανταγωνιστικά.
Βασικοί Κίνδυνοι: Η γεωπολιτική αστάθεια επιστρέφει
Εάν υπάρχει ένας παράγοντας που καθορίζει σχεδόν όλες τις επιχειρηματικές αποφάσεις για το 2026, αυτός είναι η γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Η έρευνα καταγράφει ότι σχεδόν οκτώ στους δέκα CEOs (78%) θεωρούν τις γεωπολιτικές εξελίξεις ως τη σημαντικότερη απειλή για την επιχείρησή τους, ποσοστό σημαντικά αυξημένο σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ταυτόχρονα, ο πληθωρισμός επιστρέφει δυναμικά στις ανησυχίες των διοικήσεων, ενώ η ενεργειακή ασφάλεια αναδεικνύεται για πρώτη φορά ως ένας από τους βασικούς κινδύνους για την ελληνική επιχειρηματικότητα.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η αβεβαιότητα στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες και η πιθανότητα νέων διαταραχών στις ενεργειακές αγορές φαίνεται ότι επηρεάζουν πλέον άμεσα τον σχεδιασμό των επιχειρήσεων.
Δεν είναι τυχαίο ότι περισσότεροι από ένας στους τρεις CEOs δηλώνουν πως επανεξετάζουν ή αναβάλλουν επενδυτικά σχέδια, ενώ σημαντικό ποσοστό δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση ισχυρής ρευστότητας και στην προετοιμασία εναλλακτικών επιχειρησιακών σεναρίων.
Από την ανάπτυξη στην ανθεκτικότητα
Ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα της φετινής έρευνας είναι ότι αλλάζει η ίδια η λογική με την οποία λειτουργούν οι επιχειρήσεις.
Τα προηγούμενα χρόνια η δημόσια συζήτηση επικεντρωνόταν στην επέκταση σε νέες αγορές, στις εξαγορές, στην καινοτομία και στην εξωστρέφεια. Σήμερα, όμως, οι προτεραιότητες μετατοπίζονται προς τη μείωση του κόστους, τη βελτίωση της παραγωγικότητας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στις συνεχείς κρίσεις.
Δεν πρόκειται απαραίτητα για ένδειξη απαισιοδοξίας. Αντίθετα, οι ελληνικές επιχειρήσεις φαίνεται ότι ωριμάζουν. Αντί να επενδύουν επιθετικά σε περιόδους αβεβαιότητας, επιλέγουν πρώτα να ενισχύσουν τα εσωτερικά τους θεμέλια, ώστε να είναι έτοιμες να αξιοποιήσουν τις επόμενες αναπτυξιακές ευκαιρίες όταν το διεθνές περιβάλλον σταθεροποιηθεί.
Η τεχνητή νοημοσύνη από τάση γίνεται επιχειρηματική αναγκαιότητα
Εάν το 2025 ήταν η χρονιά των πειραματισμών με την Τεχνητή Νοημοσύνη, το 2026 φαίνεται πως αποτελεί τη χρονιά της επιχειρησιακής αξιοποίησής της. Η Deloitte καταγράφει μια σαφή αλλαγή φιλοσοφίας: οι CEOs δεν αντιμετωπίζουν πλέον την AI ως μια τεχνολογική καινοτομία που αξίζει να δοκιμάσουν, αλλά ως ένα εργαλείο που μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και να στηρίξει την κερδοφορία τους.
Δεν είναι τυχαίο ότι η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελεί πλέον τη δεύτερη σημαντικότερη στρατηγική προτεραιότητα των ελληνικών επιχειρήσεων, αμέσως μετά τη βελτιστοποίηση του κόστους και της αποδοτικότητας. Παράλληλα, η ανάπτυξη νέων αγορών, οι συγχωνεύσεις και εξαγορές ή ακόμη και η προσέλκυση νέων ταλέντων φαίνεται να υποχωρούν στην ιεράρχηση των διοικήσεων.
Η επιλογή αυτή δείχνει ότι σε περιόδους έντονης αβεβαιότητας, οι επιχειρήσεις στρέφονται πρώτα στη βελτίωση όσων μπορούν να ελέγξουν. Και σήμερα, ο πιο γρήγορος δρόμος για αύξηση της παραγωγικότητας περνά μέσα από τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Η παραγωγικότητα προηγείται της καινοτομίας
Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις χρησιμοποιούν την AI κυρίως ως εργαλείο λειτουργικής βελτίωσης και όχι τόσο ως μοχλό δημιουργίας νέων επιχειρηματικών μοντέλων.
Το 85% των CEOs δηλώνει ότι βασικός στόχος είναι η βελτίωση της αποδοτικότητας και η μείωση του λειτουργικού κόστους, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον και στη βελτίωση της λήψης αποφάσεων μέσω της ανάλυσης δεδομένων. Ακολουθούν η ενίσχυση της καινοτομίας, η αναβάθμιση προϊόντων και υπηρεσιών και η επιτάχυνση της ανάπτυξης νέων εφαρμογών.
Η εικόνα αυτή συμπίπτει σχεδόν απόλυτα με τις τελευταίες διεθνείς έρευνες της PwC και της EY. Και στις δύο περιπτώσεις, οι CEOs παγκοσμίως δηλώνουν ότι η μεγαλύτερη αξία της τεχνητής νοημοσύνης δεν βρίσκεται πλέον μόνο στην αυτοματοποίηση εργασιών, αλλά κυρίως στη βελτίωση της λήψης αποφάσεων, στην αύξηση της παραγωγικότητας και στη δημιουργία ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος.
Υπάρχει όμως ένα κρίσιμο κενό
Παρά τη μεγάλη κινητικότητα γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη, η Deloitte εντοπίζει και μία σοβαρή αδυναμία της ελληνικής αγοράς.
Περισσότεροι από ένας στους τρεις CEOs (37%) δηλώνουν ότι η επιχείρησή τους δεν διαθέτει ακόμη συγκεκριμένους δείκτες μέτρησης της απόδοσης των επενδύσεων στην AI. Με άλλα λόγια, οι επιχειρήσεις υιοθετούν νέες τεχνολογίες χωρίς να μπορούν πάντοτε να αποδείξουν ποια πραγματική επιχειρηματική αξία παράγουν.
Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι η τεχνολογία αλλά οι άνθρωποι
Εξίσου ενδιαφέρον είναι ότι οι σημαντικότερες ανησυχίες των CEOs δεν σχετίζονται πλέον τόσο με την εύρεση προσωπικού όσο με την ίδια τη λειτουργία των οργανισμών.
Η ευθυγράμμιση της ηγεσίας και των ομάδων με τη στρατηγική αποτελεί πλέον το σημαντικότερο ζήτημα διοίκησης, ενώ ακολουθεί ο μετασχηματισμός της εταιρικής κουλτούρας. Οι επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται ότι ακόμη και η καλύτερη στρατηγική αποτυγχάνει όταν δεν εφαρμόζεται ομοιόμορφα σε όλα τα επίπεδα του οργανισμού.
Παράλληλα, οι CEOs επενδύουν περισσότερο στις σχέσεις με τους πελάτες, στους εργαζομένους και στη συνεργασία των διοικητικών ομάδων, θεωρώντας ότι αυτοί οι τρεις παράγοντες θα καθορίσουν την ανταγωνιστικότητα των επόμενων ετών.
Το ESG υποχωρεί, η ανθεκτικότητα ανεβαίνει
Ίσως το πιο συμβολικό εύρημα της φετινής έκθεσης είναι η σχεδόν πλήρης απουσία των πρωτοβουλιών ESG από τις βασικές στρατηγικές προτεραιότητες των CEOs.
Σε μια περίοδο όπου οι επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με γεωπολιτικές κρίσεις, ενεργειακές αναταράξεις και αυξημένο κόστος λειτουργίας, η προτεραιότητα μετατοπίζεται από τους μακροπρόθεσμους στόχους βιωσιμότητας στη βραχυπρόθεσμη επιχειρησιακή ανθεκτικότητα.
Το νέο επιχειρηματικό δόγμα των CEOs
Η φετινή έρευνα της Deloitte αποτυπώνει μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο σκέψης των ελληνικών επιχειρήσεων. Η ανάπτυξη εξακολουθεί να αποτελεί στόχο, αλλά δεν είναι πλέον η πρώτη προτεραιότητα.
Πρώτα έρχεται η θωράκιση της επιχείρησης, η διατήρηση της ρευστότητας, η αύξηση της παραγωγικότητας και η καλύτερη αξιοποίηση της τεχνολογίας. Η επέκταση σε νέες αγορές, οι μεγάλες επενδύσεις και οι φιλόδοξες εξαγορές φαίνεται ότι θα περιμένουν μέχρι να σταθεροποιηθεί το διεθνές περιβάλλον.