Αυτό όμως που η φαντασία μας καλείται να συμπληρώσει σε καθεμία από τις προηγούμενες περιπτώσεις, την πραγματικότητα και τους ανθρώπους που έζησαν τα μέρη μας σε πρότερες εποχές, ορισμένες φορές αναπλάθει η ιστορική έρευνα, η σύγχρονη εικαστική αφήγηση και ο φωτογραφικός φακός του σήμερα ρίχνοντας φως στο χθες.
Και κάπως έτσι το Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού υποδέχεται την φωτογραφική έκθεση με τίτλο «Το Φως Ξεφυλλίζει τον Χρόνο – Η Γυναικεία Ενδυμασία της Τήνου μέσα στο Φως, τον Άνεμο και τις Εποχές του 19ου Αιώνα» η οποία ξεκινά στις 30 Σεπτεμβρίου, προσκαλώντας μας στην Τήνο, σε ένα ταξίδι επανασύνδεσης με την πολιτιστική κληρονομιά του νησιού.
Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί τον καρπό μιας πολυετούς έρευνας και προσωπικής αναζήτησης της Έφης Αλεξανδράκη, η οποία από το 2012 αφοσιώθηκε στη μελέτη και την ανασύνθεση της γυναικείας φορεσιάς της Τήνου.
Για την αναβίωση αυτής της χαμένης στον χρόνο αισθητικής, η ερευνητική διαδρομή βασίστηκε σε κείμενα περιηγητών, παλιές γκραβούρες, μουσειακές συλλογές, προηγούμενες ενδυματολογικές μελέτες, προφορικές μαρτυρίες αλλά και σωζόμενα αυθεντικά στοιχεία με κομβικό σημείο αναφοράς το έργο του Μάρκου Φώσκολου, ο οποίος τη δεκαετία του 1980, σε συνεργασία με ιστορικούς του Μουσείου Μπενάκη, έθεσε τις βάσεις για την αποκατάσταση της εικόνας της παραδοσιακής τηνιακής φορεσιάς.
Ο φωτογραφικός φακός της Χρύσας Παρασκευά (To Fotografio) αποτύπωσε αυτή την προσπάθεια κατά την περίοδο 2018–2019, επιλέγοντας ως φυσικό σκηνικό τον ατμοσφαιρικό χώρο της Μονής των Ουρσουλινών στα Λουτρά Τήνου.
Δουλεύοντας αποκλειστικά με το φυσικό φως που διαπερνά την ιστορική αρχιτεκτονική του μοναστηριού, η φωτογράφος δεν περιορίστηκε σε μια στεγνή καταγραφή των ενδυμάτων. Αντίθετα, διαμόρφωσε μια ζωντανή αφήγηση όπου οι μορφές, οι κινήσεις και οι σκιές ανασυνθέτουν τον καθημερινό βίο του 19ου αιώνα, αναδεικνύοντας τη βαθιά σχέση της ενδυμασίας με τις εποχές του χρόνου, τις εργασίες, τις γιορτές και την κοινωνική ζωή εστιάζοντας στην καθημερινότητα των γυναικών της εποχής.
Η εμπειρία της έκθεσης ολοκληρώνεται μέσα από ένα πολυαισθητηριακό περιβάλλον. Η φωτογραφική αφήγηση συνοδεύεται από μια ειδικά διαμορφωμένη ηχητική σύνθεση, την οποία επιμελήθηκαν η Έφη Αλεξανδράκη και η Λίλα Βιδάλη, σε μίξη του Δημήτρη Καραγιαννίδη.
Σε αυτήν, η κλασική μουσική πλέκεται αρμονικά με τους φυσικούς ήχους του νησιού, τον ρυθμικό χτύπο του καλεμιού πάνω στο μάρμαρο, το θρόισμα του ανέμου, τη βροχή, τη θάλασσα, το παιδικό γέλιο αλλά και με καθολικούς και ορθόδοξους ύμνους, αποτυπώνοντας την ιδιαιτερότητα του μωσαϊκού της τοπικής ταυτότητας.
Ενώ την επιμέλεια του μακιγιάζ ανέλαβε η μετρ εκείνου που θα ονομάζαμε ως “φυσικό μακιγιάζ”, Δήμητρα Φαφαλιού, γνωστή για τις συνεργασίες της τόσο με ελληνικές όσο και με διεθνείς παραγωγές του κινηματογραφικού χώρου.
Τέλος η πραγματοποίηση της έκθεσης κατέστη δυνατή χάρη στην ευγενική παραχώρηση της Καθολικής Αρχιεπισκοπής Νάξου – Τήνου – Άνδρου – Μυκόνου, και την πρόσβαση στο αρχειακό υλικό του Αποστολικού Κέντρου «Πίστη και Πολιτισμός» που βρίσκεται στο χωριό Ξυνάρα.
Το Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού προβάλει την τοπική ιστορία φιλοξενώντας μια έκθεση που δεν στέκεται απλώς στα υφάσματα, τα μοτίβα και τις ραφές, αλλά αποτελεί μια ανοιχτή πρόσκληση να διακρίνουμε μέσα στις φορεσιές, τους ανθρώπους, τις μνήμες και την ψυχή μιας ολόκληρης εποχής.